[Giải đáp] Zona thần kinh là gì? Zona có lây không?

Thứ Sáu, 31-08-2018

Virus varicella – zoster là loại virus có thể gây ra thủy đậu và Zona thần kinh. Đây là một trong những bệnh lý dễ bùng phát thành dịch vào một số thời điểm trong năm. Tuy nhiên không phải bệnh nhân nào cũng hiểu rõ về bệnh Zona thần kinh, căn bệnh này có lây hay không?

Trong bài viết dưới đây, chuyên mục sẽ giúp bạn tìm hiểu một cách khái quát về bệnh Zona thần kinh, một số đặc điểm của bệnh cũng như hướng xử lý và một số vấn đề bạn cần biết. Qua đó giúp bạn trang bị những kiến thức để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình.

bệnh Zona thần kinh là gì, có lây không
Bệnh Zona thần kinh là gì? Có lây không?

Bệnh Zona là gì?

Bệnh Zona là bệnh ngoài da do một loại virus có tên là varicella – zoster. Loại virus này có ái tính với tổ chức thần kinh. Trong tự nhiên, đây là loại virus gây ra bệnh thủy đậu trên da của chúng ta. Sau thời gian nhiễm tiên phát, bệnh nhân điều trị thủy đậu khỏi thì một lượng nhỏ virus varicella – zoster sẽ tạm ngừng hoạt động và theo các dây thần kinh cảm giác đến trú ẩn tại một số hạch thần kinh cảm giác.

Chúng sẽ rơi vào trạng thái ngủ đông một thời gian dài, không có dấu hiệu hoạt động. Đến một số giai đoạn nhất định, cơ thể của bệnh nhân có các điều kiện thuận lợi cho virus tái hoạt động như bị rối loạn chuyển hóa, suy nhược cơ thể, hệ miễn dịch yếu, mắc một số bệnh, có các vấn đề về viêm nhiễm,… Ở lần tái hoạt động này, virus varicella – zoster sẽ tác động trực tiếp lên hạch thần kinh cảm giác và theo các dây thần kinh cảm giác gây tổn thương lan trên da.

Chính vì vậy, người bị Zona thần kinh sẽ có các biểu hiện thương tổn chạy dà theo những day thần kinh cảm giác và những vị trí xung quanh dây thần kinh cảm giác. Đây là dạng thương tổn rất đặc trưng giúp phân biệt bệnh Zona và một số dạng bệnh ngoài da khác có biểu hiện gần giống.

bệnh nhân mắc Zona thần kinh
Bệnh nhân mắc Zona thần kinh trước đây từng mắc bệnh thủy đậu. Sau một thời gian virus sẽ tái hoạt động và gây ra bệnh Zona

Bệnh Zona có lây không?

Zona là một bệnh có thể lây nhiễm trong cộng đồng. Tuy nhiên việc lây nhiễm của bệnh Zona có một số khác biệt so với các bệnh truyền nhiễm khác. Nếu người bị lây nhiễm virus varicella – zoster từ bệnh nhân Zona chưa bao giờ mắc bệnh thủy đậu trước đây thì họ sẽ có nguy cơ mắc bệnh thủy đậu và sau này có thể mắc tiếp bệnh Zona.

Với người đã từng mắc bệnh thủy đậu thì ít có khả năng ảnh hưởng khi tiếp xúc với virus varicella – zoster ở bệnh nhân Zona. Tuy nhiên nếu sức khỏe không được tốt, người đã từng mắc bệnh thủy đậu cũng có thể bị tái kích hoạt virus varicella – zoster và bùng phát bệnh Zona thần kinh.

Mỗi năm nước ta có nhiều đợt bùng phát thủy đậu, Zona thần kinh vào giai đoạn Đông Xuân, đặc biệt là vào giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3. Theo số liệu năm 2017 của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), ghi nhận có gần 39,000 ca mắc bệnh thủy đậu, Zona trên cả nước. Những trường hợp thủy đậu rải rác ở nhiều độ tuổi, tuy nhiên Zona thần kinh thường bùng phát nhiều ở bệnh nhân trung niên, có các vấn đề về sức khỏe, miễn dịch.

điều trị sớm Zona thần kinh
Zona thần kinh rất dễ lây, cần được điều trị sớm và cách ly để tránh lây nhiễm

Cơ chế lây lan bệnh Zona thần kinh

Trong không khí, virus varicella – zoster từ người bệnh thủy đậu, Zona có thể tồn tại nhiều ngày nếu không gặp các yếu tố bất lợi. Từ đây, virus varicella – zoster có thể lây truyền từ người sang người qua không khí do các hoạt động của người bệnh như hắt hơi, ho, nói chuyện,… đều có thể đẩy virus ra ngoài môi trường.

Ngoài ra, khi người khác tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ dịch tiết trên da của bệnh nhân cũng có thể bị ảnh hưởng từ virus. Theo thống kê của Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế, tỉ lệ lây truyền virus varicella – zoster từ người bệnh cho người trong gia đình có thể lên đến 87% nếu không có các biện pháp phòng ngừa. Không chỉ vậy, tỉ lệ bệnh nhân bị lây lan virus ở nơi tập trung đông người cũng khá cao.

Biện pháp phòng ngừa Zona thần kinh

Để phòng ngừa Zona thần kinh ở người đã từng mắc thủy đậu, cũng như phòng ngừa virus varicella – zoster ở người chưa từng mắc thủy đậu cần tuân thủ một số biện pháp được khuyến nghị từ Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), bao gồm:

  • Thực hiện tiêm ngừa vắc xin phòng chống thủy đậu đủ liều, đúng lịch đối với người chưa mắc bệnh thủy đậu. Chú ý tiêm nhắc lại theo chỉ định của bác sĩ.
  • Có biện pháp cách ly bệnh nhân Zona thần kinh, thủy đậu với những người xung quanh để tránh lây nhiễm. Những trường hợp này cần cách ly từ 7 – 10 ngày từ thời điểm bùng phát để tránh ảnh hưởng cho những người xung quanh.
  • Rửa tay bằng xà phòng sau khi đi ra ngoài, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh.
  • Thực hiện vệ sinh mũi họng với nước muối sinh lý, nhất là trong vùng có dịch.
  • Vệ sinh nơi ở, nơi làm việc, công sở, trường học và các khu vực tập trung đông người.
  • Sát khuẩn các vật dụng sinh hoạt hằng ngày.
  • Mang khẩu trang, các vật dụng bảo hộ khi ra ngoài để tránh nguy cơ nhiễm bệnh từ virus.

Trên đây là một số thông tin bạn cần biết về bệnh Zona thần kinh, khả năng lây nhiễm và những biện pháp phòng bệnh được khuyến nghị bởi Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế). Hi vọng đây sẽ là những thông tin hữu ích dành cho bạn trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Một số thắc mắc về bệnh Zona thần kinh

CHIA SẺ NỘI DUNG

Cách chữa bệnh giời leo [Hướng dẫn xử lý nhanh]

Giời leo là bệnh ngoài da dễ xuất...

Bệnh zona cần kiêng gì? (4 nhóm thực phẩm cần tránh)

Trong thời gian điều trị, ngoài việc sử...

Hướng dẫn chữa bệnh zona thần kinh tại nhà dễ dàng

Zona thần kinh là bệnh nhiễm khuẩn ngoài...