5 dạng viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu

26/07/2018

Trẻ em và trẻ sơ sinh là những đối tượng chính dễ mắc các bệnh viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu. Đây là một bệnh ngoài da dễ lây lan ở trẻ, tuy không nặng nhưng có thể nhiễm trùng nếu chăm sóc không đúng cách, đòi hỏi bố mẹ cần hiểu rõ, nhận diện và điều trị sớm.

Ở nước ta, những thời điểm chuyển mùa, bắt đầu vào mùa mưa, mùa nắng,… là giai đoạn dễ phát sinh các dịch bệnh ở trẻ. Trong đó có các bệnh ngoài da như viêm da do liên cầu. Bệnh cũng có xu hướng bùng phát thành dịch ở những nơi đông dân cư, có điều kiện sống không đảm bảo vệ sinh, không có các biện pháp dự phòng phù hợp.

viêm da do liên cầu ở trẻ nhỏ
Bệnh viêm da liên cầu ở trẻ nhỏ

I. Viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu là gì?

Đúng như tên gọi, bệnh viêm da liên cầu ở trẻ nhỏ xảy ra do vi khuẩn liên cầu trên da gây ra. Đây là loại vi khuẩn rất phổ biến, thường sống bám trên da tuy nhiên không phải lúc nào chúng cũng gây bệnh mà thường chỉ bùng phát bệnh khi có các yếu tố thuận lợi đi kèm. Thường là thương tổn, trầy xước da, các yếu tố vệ sinh, điều kiện thuận lợi từ môi trường sống,…

Trẻ em cũng thường bị viêm da do liên cầu nhiều hơn so với người lớn bởi đây là độ tuổi mà hệ thống miễn dịch của trẻ còn kém, dễ bị các loại vi khuẩn xâm nhập và tấn công. Từ tuổi sơ sinh đến giai đoạn dưới 6 tuổi, da của bé còn rất mỏng, đồng thời hệ thống bảo vệ của da bé cũng chưa được hoàn thiện.

II. 5 dạng bệnh viêm da liên cầu ở trẻ

Thông thường, có 5 dạng bệnh viêm da liên cầu ở trẻ nhỏ thường gặp. Đó là dạng chốc lây, dạng chốc loét (ecthyma), dạng hăm kẽ (intertrigo), dạng chốc mép (perlech), dạng viêm quầng (erysipelas). Mỗi dạng này có một số điểm chung tuy nhiên cũng có những đặc điểm riêng để phân biệt cũng như nhận biết. Có thể điểm qua đặc điểm chính của từng dạng như sau:

1. Viêm da liên cầu dạng chốc lây

Viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu dạng chốc lây là một trong những dạng bệnh ngoài da do khuẩn liên cầu rất phổ biến ở nước ta. Dạng bệnh này dễ bùng phát, có mức độ lây lan cao, thường gặp ở trẻ em nhiều hơn so với người lớn.

Các dấu hiệu phổ biến của bệnh viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu dạng chốc lây gồm một số đặc điểm như:

  • Xuất hiện các tổn thương dạng phỏng nước nhỏ, thương tổn dạng tròn trên da.
  • Đôi khi xuất hiện tình trạng quầng viêm đỏ xung quanh vị trí tổn thương.
  • Quan sát bên trong mụn nước có dịch đục, về sau thường thành mủ trên da.
  • Khi mụn nước vở thường tiết dịch vàng và đóng vảy tiết vàng trên da. Bên dưới lớp vảy tiết thường có vết chợt đỏ không cộm và nông.

Những vùng da thường bị ảnh hưởng do viêm da liên cầu chủ yếu là vùng mặt, vùng đầu cổ, đôi khi còn xuất hiện ở tay, chân. Bệnh dễ lây khi dịch tiết dính sang các vùng da khác nên đôi khi có những trẻ cũng xuất hiện triệu chứng bệnh ở các vùng da khác, rải rác trên toàn thân.

Ngoài một số dấu hiệu ngoài da, trẻ còn có thể có các triệu chứng phụ khác như:

  • Có dấu hiệu viêm hạch ở một số vị trí lân cận, gần với vị trí viêm da do liên cầu.
  • Có thể kèm theo dấu hiệu sốt âm ỉ ở trẻ, khiến trẻ mệt mỏi, quấy khóc.
  • Đối với những trường hợp biến chứng có thể ảnh hưởng đến thận, gây viêm cầu thận cấp.
  • Một số trẻ cũng có thể gặp phải biến chứng mi mắt, phù nề cẳng chân,…
viêm da liên cầu dạng chốc lây
Triệu chứng bệnh viêm da liên cầu ở trẻ dạng chốc lây 

2. Viêm da liên cầu dạng chốc loét

Dạng chốc loét khá phổ biến trong các dạng viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu. Dạng bệnh này có thể gây ra các tổn thương ở chi, đặc biệt là chi dưới. Trong đó phổ biến nhất là một số triệu chứng như;

  • Có dấu hiệu thương tổn ngoài da như chốc, kích thước bằng nốt phỏng nước, phỏng mủ.
  • Khi mủ vỡ có hiện tượng đóng vảy dày màu vàng sẫm hoặc đôi khi nâu đen.
  • Nhiều trường hợp thương tổn ở bệnh nhân có dạng vảy thành nhiều lớp đùn cao lên. Những trường hợp này được gọi là thương tổn dạng vảy ốc (rupia).
  • Khi vảy khô tróc hoặc bóc vảy có thể thấy vết loét đứng thành, rớm mủ, có nền tái, tím quanh vết loét, ít nụ thịt. Vết loét này khó lành và thường loét dai dẳng.
  • Một số trường hợp loét có thể nặng và sâu, nổi rõ ranh giới vết loét.

3. Viêm da liên cầu dạng chốc mép

Đây là dạng viêm da liên cầu thường gặp ở trẻ nhỏ với vị trí xuất hiện thường tập trung quanh mép, khóe miệng là chủ yếu. Dấu hiệu điển hình của dạng bệnh này gồm:

  • Có các vết trợt, nứt tại vị trí hai kẽ mép.
  • Xuất hiện tình trạng rớm dịch, đau rát, đóng vảy vàng.
  • Vị trí thương tổn dễ chảy máu.
  • Có thể kèm theo dấu hiệu đau hạch dưới hàm.
viêm da do liên cầu dạng chốc mép
Viêm da do liên cầu ở trẻ với dạng chốc mép khá phổ biến

4. Viêm da liên cầu dạng hăm kẽ

Dạng viêm da liên cầu này thường gặp ở người lớn hoặc trẻ nhỏ béo, nhiều nếp gấp, ngấn mỡ, ra nhiều mồ hôi. Các dấu hiệu viêm cũng tập trung chủ yếu ở những vị trí nếp gấp, vị trí có nhiều ngấn da như:

  • Nếp gấp cổ.
  • Nếp gấp da vùng kẽ bẹn.
  • Vùng kẽ mông.
  • Các nếp gấp vùng rốn.
  • Nếp gấp kẽ sau tai.
  • Các ngấn da ở một số vị trí khác.

Triệu chứng chủ yếu ở các nếp gấp và các kẽ da chủ yếu gồm có:

  • Dấu hiệu đỏ da, trợt, rớm dịch.
  • Có tình trạng viền róc da mỏng, dễ nhiễm bẩn, nhiễm trùng khi cọ sát.
  • Thường có tình trạng trợt loét chảy nước, chảy mủ.
  • Đau rát tại vị trí nếp gấp và kẽ da.
viêm da do liên cầu dạng hăm kẽ
Dấu hiệu bệnh viêm da liên cầu ở trẻ dạng hăm kẽ

5. Viêm da liên cầu dạng viêm quầng

Dạng viêm quầng là một trong những dạng viêm da do liên cầu khá nặng so với các dạng khác. Dạng bệnh này có liên quan đến chủng Streptococcus pyogenes – một dạng chủng vi khuẩn liên cầu có độc tố cao hơn so với các chủng vi khuẩn liên cầu thông thường.

Bệnh thường nặng hơn nếu mắc phải ở trẻ sơ sinh và người cao tuổi. Thời gian ủ bệnh khoảng 5 ngày, sau đó có thể bùng phát các triệu chứng như:

  • Khởi phát sốt cao đột ngột, đôi khi co giật.
  • Có dấu hiệu đau đầu.
  • Xuất hiện các vấn đề tiêu hóa như nôn mửa.
  • Có các dấu hiệu sốt rét.
  • Triệu chứng ngoài da có các dấu hiệu phù, bóng, đỏ, da nề, cộm,…
  • Đau ngoài da, chạm vào da cũng có cảm giác đau.
  • Sưng đau các hạch.

III. Điều trị viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu

Tùy theo những dạng viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu mà bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc điều trị tại chỗ hoặc điều trị toàn thân phù hợp với tình trạng bệnh của trẻ. Điển hình là một số loại thuốc điều trị như sau:

1.Điều trị viêm da liên cầu dạng chốc lây

Sử dụng chủ yếu là các thuốc sát khuẩn ngoài da dùng điều trị triệu chứng tại chỗ, phổ biến là các thuốc như:

  • Thuốc sát khuẩn milian xanh methylen nồng độ 1%.
  • Thuốc eosin nồng độ 2%.
  • Thuốc mỡ bôi ngoài da chlorocid nồng độ 1%.
  • Sử dụng kháng sinh kết hợp trong những trường hợp viêm da có kèm theo nhiễm trùng da.

2.Điều trị bệnh viêm da liên cầu dạng chốc loét

Những hướng điều trị bệnh viêm da liên cầu ở trẻ có dạng chốc loét phổ biến hiện nay gồm có các thuốc rửa vết loét, giúp làm khô và một số thuốc điều trị tại chỗ dùng ngoài da:

  • Dung dịch thuốc tím tỉ lệ 1/4000 dùng cho rửa vết loét.
  • Dung dịch nitrat bạc tỉ lệ 0,25 – 0,50% dùng chấm ngoài vết loét và vết thương tổn.
  • Thuốc mỡ kháng sinh dùng bôi ngoài da.
  • Thuốc kháng sinh dạng uống dùng cho những trường hợp có nhiễm khuẩn.
dung dịch thuốc tím rửa ngoài da
Dung dịch thuốc tím dùng rửa ngoài da, làm sạch vết thương

3. Điều trị viêm da liên cầu dạng chốc mép

Điều trị  bệnh viêm da liên cầu ở trẻ dạng chốc mép thường dùng các dung dịch và thuốc bôi điều trị tại chỗ như:

  • Dung dịch nitrat bạc tỉ lệ 0,25% dùng chấm ngoài da.
  • Thuốc mỡ kháng sinh bôi ngoài da trong những trường hợp nhiễm khuẩn.

4. Điều trị viêm da liên cầu dạng hăm kẽ

Đối với dạng viêm da này, khi điều trị cần tránh bôi thuốc mỡ mà thay vào đó là một số dung dịch rửa ngoài da, dung dịch chấm ngoài da để điều trị triệu chứng. Điển hình là một số thuốc như:

  • Dung dịch thuốc tím rửa ngoài da với tỉ lệ 1/4000.
  • Dung dịch bạc nitrat tỉ lệ 0,25% chấm ngoài da.
  • Dùng phấn rôm, bột talc rắc vào các kẽ.

Bên cạnh đó cần kết hợp cho trẻ tắm nắng, thay tã lót thường xuyên.

phấn em bé điều trị viêm da liên cầu dạng hăm kẽ
Phấn em bé dùng kết hợp với thuốc bôi trong những trường hợp viêm da liên cầu dạng hăm kẽ

5. Điều trị viêm da liên cầu dạng viêm quầng

Hướng điều trị bệnh viêm da liên cầu ở trẻ với dạng viêm quầng cần được phối hợp nhiều hướng điều trị và áp dụng các loại thuốc khác nhau. Một số thuốc điều trị chính gồm có:

  • Điều trị bằng kháng sinh mạnh ngay từ đầu để cải thiện các triệu chứng viêm nhiễm.
  • Kết hợp điều trị bằng các thuốc giảm đau.
  • Một số trường hợp có thể điều trị bằng thuốc an thần.
  • Trong điều trị có thể kết hợp thêm các vitamin nếu cần thiết.

Tuyệt đối không chủ quan với dạng viêm da do liên cầu này vì đây là dạng bệnh nặng, dễ tiến triển xấu và gây nhiều ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe.

Bạn cũng có thể tham khảo phần trao đổi cùng bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn về chủ đề bệnh viêm da để nâng cao kiến thức về nhóm bệnh này.

IV.Phòng tránh bệnh viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu

Đối với bệnh viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu, bạn cần đặc biệt chú ý phòng ngừa bệnh. Do đây là bệnh dễ lây và có khả năng bùng phát thành dịch nên việc phòng ngừa còn quan trọng hơn so với công tác điều trị bệnh. Vào những thời điểm nhạy cảm như giai đoạn giao mùa, giai đoạn bước vào mùa mưa, sau các đợt ngập lụt, đợt lũ,… phụ huynh cần lưu ý một số yếu tố sau:

  • Dọn vệ sinh nơi ở thật sạch sẽ để loại bỏ môi trường thuận lợi cho các loại vi khuẩn phát sinh, ảnh hưởng đến da.
  • Tránh cho trẻ tiếp xúc với đất bẩn, nước bẩn.
  • Cắt móng tay cho trẻ sạch sẽ, không để trẻ gãi, cào lên da khi bị ngứa để không tạo vết thương cho vi khuẩn xâm nhập.
  • Chú ý vệ sinh da, vệ sinh cơ thể cho trẻ đúng cách và thường xuyên để hạn chế thấp nhất các bệnh ngoài da do vi khuẩn gây ra. Khi vệ sinh da cũng hạn chế kỳ cọ mạnh, gây xây xát da.
  • Tránh cho trẻ tiếp xúc với người có bệnh để ngăn ngừa lây lan. Nếu trẻ mắc bệnh cần cho nghỉ học để không lây cho các trẻ khác.
  • Không sử dụng chung các vật dụng như quần áo, chăn màn, khăn mặt,… và những vật dụng cá nhân khác để tránh lây lan bệnh.

Đối với bệnh viêm da ở trẻ nhỏ do liên cầu, việc nhận diện sớm các dạng bệnh, triệu chứng đặc trưng và tiến hành điều trị sớm, đúng hướng là một trong những yếu tố quan trọng để điều trị bệnh thành công. Hi vọng một số thông tin hữu ích trên có thể giúp bố mẹ chủ động hơn trong phòng ngừa và điều trị các bệnh ngoài da cho trẻ, đặc biệt là vào mùa hè, dễ bùng phát nhiều dịch bệnh.

Thông tin hữu ích về bệnh viêm da do liên cầu:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *