Viêm da do liên cầu

25/07/2018

Viêm da do liên cầu là một trong các bệnh ngoài da hay mắc phải ở nước ta, liên quan trực tiếp đến vi khuẩn liên cầu. Do đối tượng của bệnh phần đông là trẻ nhỏ, dễ lây lan thành dịch nên phụ huynh có con nhỏ cần đặc biệt cảnh giác trước căn bệnh này, nhất là trong mùa nóng, nguy cơ bùng phát các bệnh ngoài da rất cao.

Ở nước ta, viêm da do liên cầu thường hay gặp ở trẻ em và thường bùng phát thành các đợt dịch với quy mô và mức độ khác nhau. Thời điểm dễ xuất hiện viêm da do liên cầu nhất là đầu mùa mưa, các đợt ngập lụt, lũ giữa năm,… vì có nhiều điều kiện thuận lợi để liên cầu khuẩn sinh sôi và lây lan.

viêm da do liên cầu
Bệnh viêm da do liên cầu là một trong những bệnh ngoài da dễ lây lan

I. Viêm da do liên cầu là gì?

Viêm da do liên cầu là một dạng bệnh viêm da có liên quan đến các loại vi khuẩn liên cầu gây ra các tác động lên bề mặt da, gây ra tình trạng đau, viêm sưng, đôi khi có mưng mủ và nhiễm khuẩn. Bệnh viêm da do liên cầu có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn, tuy nhiên bệnh dễ bùng phát thành dịch ở trẻ em hơn so với người lớn. Đặc biệt là ở những khu vực đông dân cư, điều kiện sinh hoạt, vệ sinh không đảm bảo.

Theo thống kê, chỉ riêng đợt cao điểm bùng phát viêm da do liên cầu, Phòng khám chuyên khoa trực thuộc Viện Sốt rét Ký sinh trùng Quy Nhơn tiếp nhận trung bình từ 200 – 300 bệnh nhân đến khám. Bệnh thường bùng phát chủ yếu vào những thời điểm chuyển mùa, giai đoạn bắt đầu vào mùa mưa, sau các đợt lũ lụt,…

Thông thường viêm da do liên cầu ít gây nguy hiểm, tuy nhiên nếu bệnh không được điều trị sớm vẫn có thể xuất hiện những biến chứng xấu cho sức khỏe, nhất là các biến chứng nhiễm trùng.

II. Nguyên nhân gây ra viêm da do liên cầu

Nguyên nhân chủ yếu gây ra viêm da do liên cầu đếnt ừ các loại vi khuẩn chính là khuẩn liên cầu (streptococci). Đây là hai loại khuẩn rất phổ biến trong cuộc sống. Chúng thường sống bám trên da của chúng ta và hầu như không gây hại trong điều kiện bình thường. Tuy nhiên vào những thời điểm thuận lợi, vi khuẩn liên cầu có thể phát triển mạnh và gây ra bùng phát các dấu hiệu ngoài da.

Những yếu tố thuận lợi có thể khiến cho khuẩn liên cầu phát triển mạnh và bùng phát thành viêm da gồm có:

  • Các yếu tố bảo vệ cơ thể bị suy giảm, nhất là khi hệ miễn dịch yếu, cơ thể ốm yếu, suy dinh dưỡng, đang có các vấn đề về da khác.
  • Điều kiện thời tiết thuận lợi cho các loại khuẩn phát triển mạnh, đặc biệt là khi độ ẩm cao, môi trường ẩm ướt, không vệ sinh.
  • Da bị trầy xước, có vết thương,… góp phần tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn xâm nhập vào trong da.
  • Da ẩm ướt, nhiều mồ hôi, chất bẩn, tạo điều kiện thuận lợi để cho các loại vi khuẩn phát triển nhanh trên da.
  • Chăm sóc và vệ sinh da chưa đúng cách, vệ sinh ngoài da không đảm bảo.

III. Các dạng viêm da do liên cầu

Viêm da do liên cầu có nhiều dạng khác nhau, mỗi dạng lại có các đặc điểm, triệu chứng riêng biệt và xuất hiện ở các vùng da đặc trưng khác nhau. Thông thường, chúng ta hay gặp một số dạng viêm da phổ biến như:

1. Viêm da do liên cầu dạng chốc loét (ecthyma)

Chốc loét là một dạng viêm da do liên cầu gây ra, có ảnh hưởng không chỉ lớp ngoài da mà còn ăn sâu vào lớp giữa (trung bì). Do đó dạng viêm da này gây ảnh hưởng nhất định đến cấu trúc da, nhất là ở trẻ nhỏ.

Các triệu chứng chính

Viêm da do liên cầu dạng chốc loét khá phổ biến, thường gặp ở trẻ nhỏ. Bệnh nhân mắc viêm da do liên cầu dạng chốc loét thường có một số triệu chứng khá dễ để nhận biết, bao gồm:

  • Có mụn nước hoặc mụ mủ xuất hiện trên da tại các vùng cổ chân, cẳng chân.
  • Khi mụn vỡ tạo ra vết loét trên da.
  • Có xuất hiện viêm nhiễm tại chỗ trên nền vết loét, vết loét có dấu hiệu tím tái.
  • Loét thường kéo dài, thời gian đóng vảy lâu, sau khi đóng vảy thì liền sẹo.
viêm da do liên cầu dạng chốc loét
Triệu chứng viêm da do liên cầu dạng chốc loét trên vùng da tay

2. Viêm da do liên cầu dạng chốc lây

Bệnh thường xuất hiện chủ yếu ở trẻ em và trẻ sơ sinh hơn so với người lớn. Đúng như tên gọi, viêm da do liên cầu dạng chốc lây dễ lây lan từ người này sang người khác, từ trẻ này sang trẻ khác. Chính vì vậy dễ làm bùng phát thành dịch bệnh, đặc biệt là ở những khu vực đông dân cư, những khu vực công cộng, trường học, nhà trẻ,…

Các triệu chứng chính

Một số triệu chứng chính để nhận diện viêm da do liên cầu dạng chốc lây gồm có:

  • Xuất hiện tình trạng mảng vảy có màu vàng sâu trên da, thường tập trung ở các vị trí như vùng cổ, chân tay, đầu và mặt của bệnh nhân.
  • Tại vị trí đóng vảy có dịch vàng chảy ra, nếu xuất hiện ở vùng đầu có thể gây ra tình trạng dính bết vào tóc.
  • Bên dưới lớp da đầu bị thương tổn có thể xuất hiện các dấu hiệu trợt đỏ trên da.
  • Có các triệu chứng nổi hạch, sưng đau và phù trên da của bệnh nhân.

3. Viêm da do liên cầu dạng hăm kẽ (intertrigo)

Những trường hợp viêm da do liên cầu dạng hăm kẽ đa số thường gặp ở trẻ thừa cân, béo phì, có nhiều nếp gấp trên da. Ngoài ra, ở những trẻ ra nhiều mồ hôi cũng có thể gặp phải tình trạng viêm da do liên cầu dạng hăm kẽ, nhất là trong mùa hè.

Các triệu chứng chính

  • Bệnh nhân có các dấu hiệu thương tổn trên các vị trí có nếp gấp da trên cơ thể, đặc biệt là nếp cổ, kẽ mông, kẽ sau tai, bẹn, rốn, các vị trí da có ngắn mỡ, nếp gấp, có tích tụ mồ hôi,…
  • Tại những vị trí kẽ và nếp gấp da xuất hiện những đám đỏ, trợt lớp ngoài da.
  • Có tình trạng chảy dịch vàng, viền da mỏng, có tình trạng đau rát khó chịu.
triệu chứng viêm da do liên cầu dạng hăm kẽ
Viêm da do liên cầu dạng hăm kẽ thường gặp nhiều ở trẻ nhỏ với nhiều mức độ khác nhau

4. Viêm da do liên cầu dạng chốc mép (perleche)

Viêm da do chốc mép là dạng viêm da xuất hiện tập trung ở vùng mép của bệnh nhân do vi khuẩn liên cầu gây ra. Bệnh gặp nhiều ở trẻ nhỏ, dễ lây lan nếu dùng chung các vật dụng cá nhân, vật dụng sinh hoạt,…

Các triệu chứng chính

  • Có các dấu hiệu nứt trợt tại hai bên kẽ mép của bệnh nhân.
  • Trên vùng da bị viêm có dấu hiệu đóng vảy, chảy dịch vàng.
  • Người bệnh dễ bị chảy máu khi mở miệng, nhai, nói chuyện,…
  • Một số triệu chứng khác như đau rát, sưng tấy và nổi hạch ở dưới hàm cũng có thể xuất hiện ở bệnh nhân.
triệu chứng viêm da liên cầu chốc mép
Triệu chứng viêm da liên cầu chốc mép ở bệnh nhân

IV. Cách điều trị viêm da liên cầu

Đối với điều trị viêm da do liên cầu, tùy theo từng dạng bệnh mà những cách điều trị, xử lý cũng có một số chỉ định riêng biệt. Thông thường, bác sĩ có thể chỉ định một số hướng điều trị cụ thể như sau:

1. Điều trị viêm da liên cầu dạng chốc lây

Đối với dạng viêm da liên cầu này, các loại thuốc thường được chỉ định để sử dụng gồm có một số nhóm thuốc sát khuẩn, thuốc kháng sinh để cải thiện triệu chứng da và ngăn viêm nhiễm. Điển hình là một số loại thuốc như:

  • Thuốc Methylen nồng độ 1%.
  • Thuốc Eosin nồng độ 2%.
  • Thuốc mỡ Chlorocid nồng độ 1%.
  • Kháng sinh dạng uống trong trường hợp có viêm nhiễm.

Trong quá trình điều trị viêm da liên cầu dạng chốc lây với các loại thuốc trên, có thể kết hợp điều trị bằng dung dịch sát khuẩn tại chỗ trên vùng da bị thương tổn, giúp vi khuẩn hạn chế phát triển, tránh tình trạng nhiễm trùng ngoài da.

2. Điều trị viêm da liên cầu dạng hăm kẽ

Đối với những trường hợp viêm da liên cầu dạng hăm kẽ thường được điều trị chủ yếu bằng các loại dung dịch vệ sinh da, kháng khuẩn và làm dịu các triệu chứng ngoài da. Các thuốc điều trị chủ yếu thường được sử dụng gồm có:

  • Điều trị tại chỗ bằng thuốc tím với nồng độ 1/4000.
  • Kháng khuẩn ngoài da bằng dung dịch bạc nitrat với nồng độ 0,25%.
  • Điều trị, vệ sinh ngoài da với dung dịch hồ nước.
  • Làm dịu da với phấn rôm sau khi tắm, làm dịu tại các vị trí kẽ da.

3. Điều trị viêm da liên cầu dạng chốc mép

Những trường hợp này thường được điều trị chủ yếu bằng các thuốc kháng sinh để điều trị triệu chứng ngoài da, ngăn chặn nhiễm khuẩn. Ở dạng viêm da này thường được điều trị tại chỗ là chủ yếu. Một số thuốc điều trị chính gồm có:

  • Thuốc mỡ kháng sinh điều trị trực tiếp ngoài da.
  • Điều trị trực tiếp ngoài da bằng dung dịch natrat bạc nồng độ 0,25% giúp kháng khuẩn.

Trong điều trị viêm da liên cầu bạn cần chú ý không tự ý điều trị nếu chưa có ý kiến của bác sĩ. Bố mẹ cần chú ý thăm khám sớm ngay khi có các dấu hiệu ngoài da, đặc biệt là các dấu hiệu như nổi mẩn lan rộng hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng. Thăm khám và điều trị sớm, đúng cách có thể giúp cho việc điều trị hiệu quả cao. Đối với những trẻ được xử lý đúng cách có thể cải thiện các triệu chứng trong thời gian vài tuần kể từ lúc xuất hiện triệu chứng bệnh.

thuốc điều trị viêm da do liên cầu
Thuốc điều trị viêm da do liên cầu chủ yếu là các thuốc bôi ngoài da

V. Lưu ý trong phòng ngừa viêm da liên cầu

Phòng ngừa viêm da liên cầu cũng là một trong những yếu tố cần chú ý, đặc biệt là vào một số thời điểm giao mùa trong năm. Dưới đây là một trong những yếu tố cần lưu ý trong phòng ngừa viêm da liên cầu:

  • Không gãi khi đang bị viêm da liên cầu vì sẽ khiến tình trạng bệnh lan rộng, tiến triển rộng hơn. Nên cắt ngắn móng tay, nhất là ở trẻ em đang bị viêm da liên cầu để tránh gây xước da.
  • Chú ý về sinh da đúng cách, thường xuyên để tránh những ảnh hưởng xấu lên bề mặt da.
  • Không dùng chung các vật dụng cá nhân với người bị viêm da liên cầu để tránh lây lan.
  • Vệ sinh da thường xuyên để tránh các bệnh lý ngoài da do nhiễm khuẩn.

Viêm da liên cầu là tình trạng bệnh ngoài da do vi khuẩn có khả năng lây lan cao, dễ bùng phát thành dịch. Điều trị sớm và kết hợp các biện pháp phòng ngừa là cách để giúp bệnh không bùng phát và lây lan rộng trong cộng đồng. Hi vọng với một số thông tin trên, bạn có thể chủ động cải thiện và bảo vệ sức khỏe của mình.

Thông tin hữu ích dành cho bạn:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *