Nguy cơ viêm da dị ứng kim loại từ vật dụng quen thuộc trong nhà

Thứ Hai, 16-07-2018

Viêm da dị ứng kim loại nghe có vẻ phức tạp nhưng lại không xa lạ vì những tác nhân gây ra căn bệnh ngoài da này có thể đến từ rất nhiều vật dụng trong gia đình bạn. Nếu một ngày bạn có các dấu hiệu ngứa, sẩn,… ngoài da không rõ nguyên nhân, hãy thử đặt dấu hỏi cho những đồ vật trong gia đình mình.

Rất nhiều vật dụng kim loại trong gia đình bạn có thể là yếu tố thúc đẩy viêm da dị ứng kim loại xảy ra, trong đó có những vật hết sức bình thường như đồng xu, chìa khóa, dây kéo, các thiết bị điện tử hay thậm chí cả gọng kính mà bạn đang đeo,…

viêm da dị ứng kim loại là gì
Viêm da dị ứng kim loại – Cẩn thận các vật dụng trong nhà của bạn

I. Nguyên nhân gây viêm da dị ứng kim loại

Viêm da dị ứng kim loại (metal contact dermatitis) là một dạng viêm da tiếp xúc xảy ra do cơ địa của bệnh nhân quá mẫn cảm với một hoặc một số kim loại nhất định trong cuộc sống. Khi tiếp xúc với da, tế bào lympho Th1 sẽ khởi phát các phản ứng trên da, làm bùng phát các triệu chứng quá mẫn.

Thông thường, người bị quá mẫn với kim loại có thể gặp vấn đề ngoài da khi tiếp xúc với một số kim loại thường gặp trong cuộc sống, bao gồm:

1.Nikel (hay niken)

Nikel là kim loại cực kỳ phổ biến trong cuộc sống và được ứng dụng vào nhiều lĩnh vực sản xuất. Tuy nhiên đây cũng là kim loại có tỉ lệ kích ứng, viêm da dị ứng kim loại cao nhất khi tiếp xúc phải so với những kim loại dễ kích ứng khác.

Thống kê của một số bệnh viện, tỉ lệ viêm da dị ứng kim loại với nikel và các sản phẩm chứa nikel đặc biệt cao ở nữ giới, chiếm khoảng 15%. Với nam giới, tỉ lệ này ít hơn, chiếm khoảng 3%.  Các vật dụng có thành phần kel cực kỳ phong phú, ngoài ra nhiều sản phẩm, đặc biệt là trang sức, thường được pha thêm nikel để làm tăng độ cứng.

viêm da dị ứng kim loại do nikel
Viêm da dị ứng kim loại do Nikel rất phổ biến, rất nhiều vật dụng quen thuộc trong cuộc sống chứa Nikel

2. Cobalt (hay cô ban)

Cobalt có mức độ kích ứng thấp hơn so với nikel, tuy nhiên thống kê cho thấy cứ khoảng 4 bệnh nhân viêm da dị ứng kim loại với nikel thì 1 bệnh nhân dị ứng đồng thời cả nikel và coblalt. Trong cuộc sống, colbalt có nhiều trong công nghiệm luyện kim, thường được trộn cùng với nhiều kim loại khác nhau để tạo kết cấu cứng, sử dụng trong tạo hình vật liệu,…

viêm da dị ứng kim loại do cobalt
Cobalt có mặt trong nhiều sản phẩm công nghiệp và dân dụng, có tỷ lệ viêm da dị ứng kim loại sau nikel

3. Crom (hay crôm)

Crom cũng nằm trong danh sách các kim loại phổ biến có thể gây kích ứng da. Tuy nhiên so với các kim loại như nikel hay cobalt thì tỉ lệ kích ứng do crom không cao. Trong cuộc sống crom được ứng dụng khá nhiều trong sản xuất xi măng, luyện kim, sản xuất hóa chất, thuốc nhuộm và một số chất tạo màu.

Do đó một số người khi sử dụng hóa chất, các sản phẩm hóa màu,… có dấu hiệu dị ứng đôi khi không phải do dị ứng hóa chất đơn thuần mà có thể do cơ địa dị ứng với thành phần crom.

viêm da dị ứng kim loại do crom
Viêm da dị ứng kim loại do crom có mức độ dị ứng tương đối cao, kim loại này thường được mạ lên bề mặt các vật dụng

Ngoài một số kim loại trên, có ghi nhận những trường hợp quá mẫn với các kim loại khác như đồng, chì, sắt,… Tuy nhiên tỉ lệ và mức độ kích ứng da thấp hơn khá nhiều so với các kim loại đã đề cập ở trên.

II. Dấu hiệu viêm da dị ứng kim loại

Viêm da dị ứng thường bùng phát khá nhanh sau khi có các tác động trực tiếp từ yếu tố kích ứng lên bề mặt da. Sau khi tiếp xúc với kim loại một thời gian ngắn từ vài chục phút đến vài giờ, trên da của người có cơ địa quá mẫn sẽ bắt đầu có các đợt phản ứng cấp, bao gồm:

  • Cảm giác ngứa tại chỗ ở vùng da có tiếp xúc kim loại
  • Xuất hiện các sẩn hồng ban
  • Da có tình trạng mụn nước, bóng nước phồng rộp
  • Có thể kết hợp chảy dịch trên vị trí tiếp xúc
  • Một số trường hợp bệnh nhân sau tiếp xúc còn có thể bị bội nhiễm, có mủ

Ngoài ra, nếu tiếp xúc thường xuyên với các kim loại này khiến tình trạng viêm da dị ứng kim loại tái đi tái lại sẽ dẫn đến một số dấu hiệu viêm da mạn tính, bao gồm:

  • Vùng da thương tổn dày lên
  • Da mất nước và khô đi
  • Có dấu hiệu tăng sắc tố, một số trường hợp tróc vảy ngoài da

Tùy theo mức độ phản ứng cũng như cơ địa của bệnh nhân mà tình trạng quá viêm da dị ứng kim loại có thể biến mất sau vài ngày một cách tự nhiên hoặc sau khi dùng thuốc điều trị phù hợp.

triệu chứng viêm da dị ứng kim loại
Dấu hiệu viêm da dị ứng kim loại ở một bệnh nhân sử dụng trang sức kim loại không phù hợp với cơ địa

III. Xử lý và điều trị viêm da dị ứng kim loại

Đối với tình trạng viêm da dị ứng kim loại, khi cảm thấy có các dấu hiệu bất thường ngoài da, tốt nhất bạn nên thăm khám sớm để tránh các phản ứng không mong muốn trên da kéo dài gây nhiều bất lợi. Đồng thời, nếu xác định được yếu tố gây kích ứng thì cần tránh tiếp xúc với chúng.

Theo Phòng khám Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, để điều trị viêm da dị ứng kim loại, các bác sĩ có thể chỉ định một số hướng điều trị phù hợp cho người bị viêm da dị ứng kim loại bằng nhiều biện pháp như:

  • Sử dụng các thuốc điều trị chống dị ứng, thường là thuốc kháng histamine để kiểm soát lượng histamine trong cơ thể – thành phần quan trọng của nhiều phản ứng dị ứng.
  • Các loại kem dưỡng ẩm bổ sung độ ẩm và giảm tình trạng khô da
  • Các loại kem mỡ thoa tại chỗ chứa thành phần corticoid dùng ngoài da
  • Bên cạnh đó còn có một số loại dung dịch bôi, nước muối sinh lý, thuốc kháng sinh đường uống chống nhiễm trùng

Tùy theo tình trạng sức khỏe của bệnh nhân mà bác sĩ có thể chỉ định những cách điều trị phù hợp. Người bệnh nếu không có chỉ định thì không nên tùy tiện dùng các loại thuốc này vì có thể gây ra tác dụng phụ không mong muốn.

IV. Phòng ngừa viêm da dị ứng kim loại

Tương tự như nhiều bệnh ngoài da do tiếp xúc, dị ứng khác, việc phòng tránh tái phát viêm da dị ứng kim loại cũng rất quan trọng. Đối với những trường hợp viêm da dị ứng kim loại, bệnh nhân cần lưu ý một số biện pháp phòng ngừa bao gồm:

1. Cẩn thận với vật dụng kim loại

Bạn nên tránh sử dụng các kim loại có khả năng gây viêm da kích ứng cao mà thay bằng một số kim loại lành tính, ít phản ứng. Đặc biệt là một số kim loại như bạch kim, vàng, bạc, thép không gỉ.

Khi chọn lựa các kim loại này cần chú ý độ tinh khiết, nên chọn loại tinh khiết 100% không pha thêm thành phần khác. Hoặc nếu có pha cần xác định rõ các kim loại này có pha với những kim loại dễ gây dị ứng như nikel hay không.

2. Thử kim loại trước khi sử dụng

Với một số kim loại dễ gây dị ứng như niken có thể được thử bằng bộ thử dimethylglyoxime nhỏ vào để phát hiện thành phần nikel có trong thành phần hay không. Nếu có thì khi thấm dung dịch vào tăm bông và quệt lên vật dụng khoảng 5 giây, đầu tăm bông sẽ có màu hồng.

Ngoài nikel, một số kim loại khác cũng có các thuốc thử riêng để giúp xác định các thành phần kim loại dễn gây dị ứng trong sản phẩm.

phòng ngừa viêm da dị ứng kim loại
Thử kim loại trước khi sử dụng các vật dụng giúp bạn biết chính xác kim loại nào không phù hợp với da của bạn

3. Test phản ứng da

Với những người bị viêm da tiếp xúc kim loại nhưng không rõ mình bị quá mẫn với kim loại nào thì có thể đến các bệnh viện có khoa DỊ ứng – Miễn dịch để tiến hành patch test, qua đó giúp xác định được chính xác da của bạn phản ứng với kim loại nào, từ đó giúp bạn có hướng phòng ngừa hiệu quả trong tương lai.

Viêm da dị ứng kim loại có thể đến từ bất kỳ vật dụng nào trong nhà của bạn nếu cơ địa quá mẫn. Xử lý, điều trị và phòng ngừa viêm da dị ứng mỹ phẩm cần được tiến hành song song để đạt được hiệu quả cao nhất. Hi vọng một số giải pháp trên có thể giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe và làn da của mình trước các yếu tố kích ứng. Chúc bạn áp dụng thành công.

Viêm da dị ứng và một số điều cần biết:

CHIA SẺ NỘI DUNG

Chữa viêm da dị ứng bằng cây sông chua, lạ mà hay

Trong dân gian, mỗi khi bị viêm da...

Vitamin B5 tốt cho người bị viêm da cơ địa như thế nào?

Vitamin B5 được xem là một trong những...

Nguyên nhân gây bệnh viêm da dị ứng

Viêm da dị ứng là một trong những...