Tìm hiểu bệnh eczema là gì?

Thứ Sáu, 28-06-2013

Để nắm bắt rõ bệnh eczema là gì? Nguyên nhân gây bệnh eczema và giải pháp khắc phục tạm thời, thì cần phải cân nhắc và tìm hiểu rõ thông tin về bệnh. Bên cạnh đó, các chuyên gia khuyên rằng người bệnh cũng nên bổ sung kiến thức cần biết để phòng ngừa và ngăn chặn sự phát triển của bệnh theo chiều hướng tiêu cực hơn.

Tìm hiểu bệnh eczema là gì?

Tìm hiểu bệnh eczema là gì? Những kiến thức cơ bản về bệnh Eczema

1- Bệnh Eczema là gì?

Eczema là một dạng viêm da cấp tính xảy ra trên lớp nông của da hoặc chuyển sang mạn tính. Bệnh tiến triển thành từng đợt hay tái phát, lâm sàng biểu hiện bằng đám mảng đỏ da, mụn nước và ngứa. Về mô học, đây là hiện tượng xốp bào hay còn được gọi là Spongiosis phổ biến. Eczema (chàm) là tình trạng viêm da sẩn có mụn nước do phản ứng với các tác nhân nội – ngoại sinh và không thiếu vai trò cơ địa dị ứng.

Dân gian thường gọi là chàm tổ đỉa, bởi các thương tổn thường tái diễn lâu ngày và tại vết thương sâu, rỉ nước vàng. Đây là một trong số những bệnh ngoài da điển hình rất dễ tái phát nhưng rất khó để điều trị. Bệnh chuyển biến sang thể mãn tính và gây biến chứng nếu không được khắc phục kịp thời.

2- Nguyên nhân gây bệnh Eczema

Theo các nhà nghiên cứu, eczema là tình trạng da người bị kích thích bởi những yếu tố ngoại lai gây nên hiện tượng kích thích sưng phồng. Tuy nhiên, cho đến nay, người ta vẫn chưa tìm hiểu hết về tình trạng eczema và nguyên nhân phát sinh của bệnh vì nó bao gồm rất nhiều phản ứng rất bí ẩn, trong đó các phản ứng dị ứng đóng vai trò chính, ngoài ra còn phải kể đến các yếu tố kết hợp gây bệnh khác như mồ hôi, nhiệt, bụi bẩn, các chất tẩy rửa, cho đến các yếu tố gây nên bởi môi trường như khí hậu, thời tiết, ô nhiễm không khí hoặc ô nhiễm phấn hoa, thức ăn, thức uống,…

Tìm hiểu bệnh eczema là gì?

– Yếu tố ngoại giới

Nguyên nhân ngoại giới được xác định đó là các yếu tố từ bên ngoài như: yếu tố vật lý, hóa học, sinh học tác động trực tiếp hoặc gián tiếp với da và gây cảm ứng thành viêm da, eczema (các chất này gọi là dị nguyên). Các tác nhân dễ gây kích ứng như là ánh sáng, thuốc tân dược, hóa chất công nghiệp, hoặc bệnh nhân có tiền sử mắc bệnh da liễu khác như nấm, ghẻ, chà xát, sử dụng thuốc sai cách khiến cho bệnh biến chứng thành eczema thứ phát.

Nguyên nhân nội giới

Chủ yếu là do rối loạn chức năng thần kinh, nội tạng, nội tiết tố hoặc các tác nhân bên trong làm ảnhhưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến bệnh eczema trên da.

Phản ứng dị ứng

Theo giả thiết của Halpem và Coombs: “Phản ứng Eczema được xếp vào kiểu mẫn cảm tế bào trì hoãn trong đó có vai trò của tế bào lympho mang ký ức kháng nguyên. Vì vậy, dù nguyên nhân nội giới hay ngoại giới, cũng đều có liên quan đến phản ứng đặc biệt của cơ thể dẫn đến phản ứng dị ứng, bệnh nhân có thể địa dị ứng.”

3- Triệu chứng và diễn biến của Eczema

Eczema là hiện tượng viêm bì, thượng bì, nguyên nhân rất phức tạp, thường phát sinh do một quá trình phản ứng của da trên một cơ địa đặc biệt dễ phản ứng với dị nguyên ở trong cơ thể (hoặc một số rất ít) ở ngoài cơ thể, với biểu hiện tổn thương trên da là những mảng hồng ban, mụn nước thành đám, tái đi tái lại nhiều lần và rất ngứa. Quá trình phát triển bệnh Eczema không đồng nhất, có chu kì không xuất hiện dấu vết gì, không hề có triệu chứng rồi lại đến giai đoạn xuất hiện nhiều mảng da tróc, viêm nhiễm, sưng tấy và gây ngứa ngáy khó chịu kéo dài hàng tháng. Khi bệnh chuyển sang thể mãn tính thì mức độ nghiêm trọng sẽ ngày càng tăng lên.

Tìm hiểu bệnh eczema là gì?

Bệnh phát triển thành những giai đoạn khác nhau như: phát ban hồng, mụn nước, chảy dịch, đóng vảy, bong tróc và liken hóa.

  • Giai đoạn hồng ban

Thường bị bỏ qua, bệnh nhân thường bỏ qua không đi khám bệnh, các thầy thuốc cũng thường bỏ qua. Bởi vì nhiều khi dấu hiệu này biến mất không để lại các triệu chứng ngoài da hoặc là biểu hiện của một số bệnh lý khác.

  • Giai đoạn mụn nước

Là giai đoạn đặc trưng cơ bản của eczema. Các mụn nước thường tập trung thành từng đám nổi sẩn, ngứa, các mụn nước thường có kích thước khá đồng đều nhau. Có thể nhận biết rõ nhất đó chính là phát triển đùn từ dưới lên hết lớp này đến lớp khác của các đám sẩn. Còn các mụn nước tự vỡ (hoặc do gãi) làm chảy nước dịch nhầy, nếu không được ngăn chặn kịp thời có nguy cơ bội nhiễm và làm tổn thương sưng phù với nhiều dịch tiết hoặc mủ.

  • Giai đoạn đóng vảy tiết

Bóng đá và lên da non: Dịch nhầy và huyết tương đóng khô lại kèm theo hiện tượng đã chết thành mảng bong ra để lại bên dưới là lớp da non khiến da nhẵn bóng, sẫm màu và hơi chai cộm.

Tìm hiểu bệnh eczema là gì?

  • Giai đoạn Liken hóa (hằn cổ trâu)

Eczema phát triển lâu ngày khiến cho màu da biến đổi, trở nên sẫm màu, thô ráp và tăng nhiễm cộm hơn, các hằn da nổi rõ, đây được gọi là hiện tượng Liken hóa. Bệnh diễn biến thành từng đợt có thể thao chu kỳ hoặc theo mùa. Thông thường các giai đoạn của bệnh thường được xen lồng vào nhau khiến cho bệnh phát triển xuyên suốt, phát triển dai dẳng và rất khó để điều trị.

4- Các thể Eczema lâm sàng

  • Eczema tiếp xúc (Contact eczema, contact dermatitis)

Xuất hiện đầu tiên ở vùng tiếp xúc, thường là vùng da hở, có khi in rõ hình vật tiếp xúc (hình quai dép, dây đồng hồ, kính đeo mắt…) Tổn thương cơ bản là da đỏ xung huyết, hơi nề, trên bề mặt có mụn nước, có thể có hình thái mãn tính khô dày cộm có vảy. Dù tiếp xúc với dị vật bệnh thuyên giảm, tiếp xúc lại bệnh vượng lên. Làm phản ứng da với chất tiếp xúc cho kết quả dương tính.

  • Eczema thể địa (Atopic dermatitis)

Đây là thể lâm sàng thường gặp nhất, liên quan nhiều đến yếu tố tự miễn, theo lứa tuổi lại có biểu hiện lâm sàng khác nhau:

+ Eczema thể địa ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Thường gặp phải ở mặt, trán, hai bên cân đối nhau tạo nên tổn thương hình móng ngựa, hình cánh bướm (Bệnh chàm cánh bướm). Tổn thương thường là dát đỏ có nhiều mụn nước trên bề mặt, trợt, chảy dịch, có mủ hoặc đóng vảy tiết.

Tìm hiểu bệnh eczema là gì?

+ Eczema thể địa ở người lớn: Tổn thương cơ bản là những đám mảng mụn nước, tiết dịch hoặc đóng vảy tiết hoặc liken hóa, vị trí ở bất cứ chỗ nào trên cơ thể, tính đối xứng hai bên ít hơn (thường là bị cả hai bên cơ thể, nhưng có nhiều trường hợp tổn thương chỉ khu trú rõ rệt ở một bên. Còn vị trí tương ứng ở bên kia thì hoàn toàn bình thường). Các tổn thương thường ở các nếp gấp lớn, bàn tay, bàn chân…

  • Eczema thể đồng tiền (Nummular Eczema)

Các đám tổn thương hình tròn hoặc ovan, ban đầu là đám đỏ tiết dịch, có mụn nước, sẩn, tiết dịch, vảy tiết, vảy da, liken hóa có giới hạn rõ ràng, thường khu trú rõ ràng ở mặt duỗi của chi (mặt trước cẳng chân, tay, mu bàn chân bàn tay…Có nhiều ý kiến cho rằng Eczema đồng tiền là một thể đặc biệt của Eczema vi khuẩn, có ý kiến lại cho rằng eczema đồng tiền là một thể của eczema thể địa.

  • Eczema da dầu (Seborrheic dermatitis)

Eczema da dầu thường biểu hiện rõ nét nhất là ở những vùng da tiết nhiều nhờn như lông mày, quanh mắt, mũi, các nếp gấp sau tai, vùng má,… Các tổn thương tạo thành các mảng đỏ có vảy bên trên, đôi khi đôi khi có nổi sần trên bề mặt, giới hạn tương đối rõ, khô, các vi thể có hiện tượng xốp bào.

5- Phương pháp điều trị

Theo các chuyên gia ở Hiệp hội Eczema quốc gia Anh (NES) thì căn bệnh Eczema hiện có rất nhiều loại, nhiều biến thể khác nhau nhưng chủ yếu vẫn tập trung vào 4 loại sau đây:

# Tây y

a/ Eczema Atopic (Viêm da dị ứng Eczema)

Đây là dạng Eczema thường gặp, xuất hiện nhiều trong các gia đình có tiền sử mắc bệnh, nhất là những gia đình thường mắc bệnh eczema và bệnh cảm mạo (hay fever). Triệu chứng thường gặp là da khô, bong tróc vảy, nhất là khi gãi gây viêm nhiễm hay còn gọi là Eczema”ướt”.

Tìm hiểu bệnh eczema là gì?

+ Cách điều trị: Sử dụng kem Emollients hoặc các loại thuốc dạng kem khác bôi lên da làm cho da không bị mất ẩm. Nếu ở thể nặng có thể dùng các loại thuốc có tác dụng lớn như Topical Steroids , thuốc Oral Steroids dạng uống hoặc Topical Immunomodulators. Trong một số trường hợp người ta còn sử dụng phương pháp điều trị bằng tia cực tím (UV) để làm sạch da.

b/ Viêm da nghề nghiệp

Đây là một dạng Eczema do tiếp xúc với các loại hóa chất, thuốc tẩy, nhất là những người làm việc trong môi trường có mức độ ô nhiễm hóa chất cao.

+ Cách điều trị: Sử dụng các loại kem chống viêm nhiễm, có thể dùng các loại găng tay đặc biệt giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh.

c/ Bệnh viêm da tiếp xúc với các chất dễ gây dị ứng

Đây là một dạng Eczema do hệ thống miễn dịch của cơ thể phản ứng với các chất khi tiếp xúc, nhất là những người tiếp xúc liên tục, hoặc tiếp xúc ở những vị trí nhất định trên cơ thể, ví dụ trên tay, chân,vùng bụng hoặc tiếp xúc với khoá, cúc áo, vàng bạc, nơi đeo đồ trang sức, kể cả những chất như son phấn, nước hoa, cao su…

+ Cách điều trị: Vệ sinh thường xuyên nếu không những vị trí này sẽ tấy đỏ, viêm nhiễm, tạo vảy, ngứa ngáy và lâu ngày sẽ phát bệnh.

d/ Bệnh eczema tiết chất nhờn ở người lớn (ASE) :

Đây là dạng Eczema xuất hiện nhiều trên cơ bắp, thường có nhiều vảy, đôi khi xuất hiện cả ở trên mặt, tai và ngực. Ban đầu da đỏ, sau đó đến giai đoạn bị viêm nhiễm và tróc vảy.

+ Cách điều trị: Tắm giặt thường xuyên bằng loại xà phòng chống nấm như xà phòng Nizoral A-D hay dùng các loại kem chống nấm theo khuyến cáo của bác sĩ.

# Đông y chữa Eczema

Đông y cho rằng eczema là hiện tượng phong nhiệt kết hợp khiến cho da nổi mẩn đỏ lúc ban đầu và sau đó gây nổi mụn, tiết dịch đóng vảy, bong tróc trong thời gian ngắn.

1- Thấp nhiệt

Triệu chứng: Da hồng, có mụn nước đỏ, ngứa hoặc vết loét chảy nước vàng. Vào mùa hanh khô vết loét thường chảy máu tươi, để lâu ngày có thể gây viêm họng

Pháp trị: thanh nhiệt táo thấp

Bài thuốc trị Chàm thấp nhiệt: Hoàng cầm: 12; Sinh địa: 20 Ngân hoa: 20; Thổ phục linh: 20; Hoàng bá: 12; bạch tiễn bì: 12; Linh bì: 12; Hoạt thạch: 12; Khổ sâm: 12; N hoàng bá: 12; Hoàng đằng: 8;

2- Phong nhiệt

Triệu chứng: Da nổi mẩn đỏ, mụn nước phát toàn thân, ít loét.

Phương pháp điều trị: Sơ phong thanh nhiệt, trừ thấp, tiêu viêm.

Bài thuốc trị chàm phong nhiệt:

Hoàng cầm: 8; Sài hồ: 8; mộc thông: 8; Chi tử: 12; Qui đầu: 8; Ngưu bàng: 12; Khổ sâm: 12; N hoàng bá: 8; Cam thảo: 2; sinh địa: 8; Trạch tả: 12; Sa tiền: 8; Thuyền thoái: 6 Kinh giới: 12; X truật: 8; long đởm thảo: 8

Thuốc dùng ngoài

Thuốc ngâm: Dùng kinh giới, tô mộc, H đằng sắc đặc ngâm chỗ tổn thương khi nước đang ấm. Hoặc hàng ngày tắm bằng nước lá tre.

Tìm hiểu bệnh eczema là gì?

Châm cứu

Tùy vị trí cơ thể, chọn huyệt tại chỗ và lân cận. Chân: Tam âm giao, Dương lăng tuyền,…

Toàn thân: Hoạt huyết bằng huyệt Huyết hải, trừ phong từ huyệt hợp cốc trừ thấp.

2- Mãn tính

Giai đoạn mãn tính: Tình trạng Đồ phong, huyết táo gây ra các triệu chứng như khô dạ dày, ngứa, nổi cục, có mụn nước trên da.Các tổn thương thường hay gặp ở đầu,mặt, cổ chân, cổ tay, khuỷu tay, đầu gối.

Phương pháp trị: chàm mãn tính, khu phong dưỡng huyết, nhuận táo,…

Bài thuốc: Qui đầu: 12; Thục địa: 20; Phòng phong: 12 Tiễn bì: 10; Tật lê: 8; Địa phụ tử: 8; Bạch thược: 12; xuyên khung: 8; Kinh giới: 16; X truật: 12; Khổ sâm: 8; Thuyền thoái: 6;  Hoàng bá: 8; Hy thiêm: 12;

Thuốc dùng ngoài: Thuốc ngâm: Kinh giới, Hy thiêm đều 50g mang đi nấu nước để ngâm rửa và làm mềm chỗ da bị xơ cứng. Phương pháp này cũng giúp làm giảm nhanh triệu chứng ngứa ngáy ngoài da.

# Dân gian chữa Eczema

Thường dùng vỏ cây Hoàng bá (núc nác), giã nát đắp lên vùng da tổn thương, trong bộ đội thời đánh Mỹ cũng lưu truyền bài thuốc chữa ngoài da có tác dụng chữa các bệnh ngoài da và được một số cơ sở điều trị quân y đã áp dụng và phát triển

Những thông tin trên đây đã vừa giải đáp những kiến thức xung quanh bệnh eczema là gì mà bạn đọc quan tâm. Để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này, bạn đọc có thể tham khảo thêm một số bài viết liên quan được chia sẻ bên dưới.

Thông tin hữu ích đối với bạn đọc:

CHIA SẺ NỘI DUNG

Bé bị chàm mãi không khỏi đừng bỏ qua cách chữa này

Bé bị chàm mãi không khỏi thì nên...

Cách chữa bệnh chàm nhiễm khuẩn và phòng tránh bệnh hiệu quả

Chàm nhiễm khuẩn - một dạng phát triển...

Triệu chứng bệnh chàm khô tróc vảy và cách điều trị hiệu quả

Chàm khô tróc vảy là một thể phổ biến...