Tìm hiểu bệnh eczema là gì?

13/08/2018

Eczema là bệnh lý không hiếm gặp trong cuộc sống, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên không phải bệnh nhân nào cũng hiểu rõ về tình trạng bệnh Eczema và có những cách xử trí phù hợp. Hiểu rõ về bệnh Eczema là một trong những biện pháp hữu hiệu để bảo vệ sức khỏe trước căn bệnh tuy không nguy hiểm nhưng lại đặc biệt khó chịu này.

bệnh eczema là gì
Tìm hiểu bệnh Eczema là gì?

Bệnh eczema là gì? Những kiến thức cơ bản về bệnh Eczema

1. Bệnh Eczema là gì?

Eczema là thuật ngữ chỉ tình trạng viêm và kích thích ngoài da. Bệnh thường xảy ra chủ yếu trên lớp biểu bì nông, tuy nhiên cũng có thể tái đi tái lại kéo dài và chuyển sang mãn tính. Bệnh Eczema thường xảy ra do da phản ứng với nhiều nguyên nhân từ bên trong (nội sinh) và bên ngoài cơ thể (ngoại sinh).

Theo thống kê của các chuyên gia, bệnh Eczema được xem là một trong những bệnh ngoài da có mức độ phổ biến cao. Tùy theo từng vùng miền mà tỉ lệ mắc bệnh Eczema có thể dao động từ 10% đến khoảng 20%. Bệnh Eczema có thể bùng phát ở cả người lớn và trẻ em, tuy nhiên trẻ nhỏ thường có nguy cơ mắc Eczema

Về cơ bản, đây là bệnh ngoài da không nguy hiểm nhưng lại khó chữa và gây ra nhiều phiền toái cho bệnh nhân. Một số trường hợp bệnh nhân có thể khỏi khi đến tuổi trưởng thành, tuy nhiên một số ít bệnh nhân vẫn có thể tái đi tái lại khi đã vào tuổi trưởng thành. Nhóm bệnh nhân này chiếm một tỉ lệ nhỏ khoảng 5%.

tỉ lệ mắc bệnh Eczema trong cuộc sống
Bệnh Eczema là một trong những bệnh lý chiếm tỉ lệ cao trong cuộc sống

2. Nguyên nhân gây bệnh Eczema

Theo các nhà nghiên cứu, Eczema là tình trạng da người bị kích thích bởi những yếu tố bên trong và bên ngoài cơ thể gây nên hiện tượng kích thích sưng và viêm trên lớp biểu bì da. Tuy nhiên, cho đến nay, bệnh Eczema và nguyên nhân phát sinh của bệnh vẫn còn đang được nghiên cứu và chưa thể thống kê đầy đủ.

Mặc dù vậy, vẫn có một số nguyên nhân phổ biến được đa số chuyên gia đồng tình, chúng được chia thành 2 nhóm lớn là nhóm nguyên nhân bên ngoài (ngoại sinh hay ngoại giới) và nhóm nguyên nhân bên trong (nội sinh hay nội giới):

Yếu tố ngoại giới

  • Các loại vi khuẩn trên da, một số loại nấm, ghẻ,…
  • Nhiệt độ, đặc biệt là nhiệt độ cao, liên quan đến thời tiết và một số yếu tố như khí hậu, thời tiết.
  • Các loại hoá chất, nhất là hóa chất mạnh, các chất tẩy rửa,
  • Mồ hôi, bụi bẩn do ô nhiễm không khí trong môi trường sống, làm bùng phát nhiều dị nguyên có ảnh hưởng đến da.
  • Các yếu tố tiếp xúc khác như phấn hoa, một số loại cây cỏ, các loại thức ăn, thức uống,…

Nguyên nhân nội giới

Nguyên nhân nội giới thường có liên quan đến các rối loạn chức năng của những hệ thống quan trọng trong cơ thể như:

  • Hệ thần kinh.
  • Các nội tạng trong cơ thể.
  • Rối loạn nội tiết tố.
  • Mất cân bằng hoạt động, chuyển hóa của các tác nhân bên trong cơ thể.
  • Các yếu tố về gen, yếu tố di truyền,…
  • Tiền sử của bệnh nhân mắc các bệnh tự miễn và một số loại bệnh mãn tính khác.
  • Yếu tố cơ địa của bệnh nhân quá mẫn với một số tác nhân gây kích ứng da.

Những rối loạn này dù ít dù nhiều cũng có thể làm ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự bùng phát của bệnh Eczema trên da. Trong đó, chiếm tỉ lệ cao nhất là yếu tố về gen và di truyền. Trẻ có người thân có tiền sử mắc Eczema thường có nguy cơ mắc phải bệnh này cao hơn so với những trẻ khác. Trong một số trường hợp cả bố và mẹ cùng mắc bệnh Eczema thì con cái của họ có tỉ lệ mắc bệnh Eczema lên đến 60%.

Ngoài yếu tố di truyền, các yếu tố liên quan đến cơ địa cũng được xem là có ảnh hưởng quan trọng đến tình trạng bệnh Eczema. Dù nguyên nhân nội giới hay ngoại giới, cũng đều có liên quan ít nhiều đến yếu tố cơ địa của bệnh nhân. Đây là một nguyên nhân rất quan trọng ảnh hưởng đến sự bùng phát nhiều loại bệnh ngoài da.

yếu tố di truyền góp phần gây ra bệnh Eczema
Các yếu tố di truyền có ảnh hưởng lớn đến bệnh Eczema

 

3. Triệu chứng và diễn biến của Eczema

Nhìn chung, triệu chứng của bệnh Eczema không quá nghiêm trọng, đa số là các triệu chứng trên bề mặt lớp thượng bì như nhiều bệnh ngoài da khác. Những triệu chứng này thường có những đặc điểm dễ nhận biết, bao gồm:

  • Xuất hiện các dấu hiệu hồng ban trên một số vùng da. Dấu hiệu này dễ nhầm với nhiều bệnh ngoài da khác do đó khó chẩn đoán khi mới xuất hiện triệu chứng.
  • Da có dấu hiệu ngứa xuyên suốt đợt bùng phát bệnh Eczema,
  • Có tình trạng mụn nước xuất hiện bề mặt da của bệnh nhân. Tùy trường hợp mà mụn nước có thể rải rác trên một số vùng da hoặc tụ lại thành từng đám. Kích thước mụn nước đa số nhỏ, thường dao động khoảng từ 1 – 2 mm.
  • Mụn nước khi mọc nhiều có thể đùn dưới da thành nhiều lớp, có thể tự vỡ nếu như bệnh nhân gãi hoặc chà xát lên da. Ngoài ra mụn cũng có thể tự vỡ nếu như mọc qúa nhiều và dày.
  • Khi vỡ, trong mụn nước sẽ có dịch nhày chảy ra, lớp dịch này có thể đóng lại thành từng lớp vảy tiết trên da.
  • Một số trường hợp bệnh nhân bị bội nhiễm tại chỗ thì tại vị trí mụn nước bị vỡ có tình trạng tổn thương với dấu hiệu sưng phù hoặc đôi khi có cả mủ.
  • Khi dịch tiết đã khô và đóng thành lớp vảy dày thì có thể khiến cho lớp da cũ bong ra. Lớp da mới thường nhẵn bóng, màu hơi sẫm hơn vùng da khác và thường dày hơn lớp da cũ.
  • Một số trường hợp bệnh Eczema tiến triến lâu ngày, nhất là những trường hợp mãn tính thường chuyển sang giai đoạn Lichen hóa hay còn gọi là hằn cổ trâu. Trong giai đoạn này da của bệnh nhân ngày càng sẫm màu, dày cộm hơn. Đây cũng là giai đoạn mà bệnh khó chữa nhất.
triệu chứng của bệnh Eczema
Các triệu chứng của bệnh Eczema thường bắt đầu bằng những đợt ngứa ngáy kéo dài

4. Các dạng Eczema phổ biến trong cuộc sống

Thông thường, bệnh Eczema thường tiến triển với 4 dạng chính là dạng tiếp xúc, dạng cơ địa, dạng đồng tiền, dạng da dầu. Mỗi dạng có một số đặc điểm riêng biệt:

Eczema tiếp xúc

Dạng Eczema tiếp xúc (contact Eczema) thường bùng phát ở một số vùng da hở, dễ tiếp xúc với nhiều vật dụng và các yếu tố kích ứng. Thường gặp nhất là tiếp xúc với một số chất liệu như nhựa, cao su, kim loại, các hóa chất, một số yếu tố khác. Eczema tiếp xúc thường có liên quan nhiều đến yếu tố cơ địa và tình trạng da của bệnh nhân.

Một số trường hợp viêm da tiếp xúc xảy ra trong thời gian dài có thể dẫn đến tình trạng bệnh chuyển sang mãn tính, dai dẳng, thường hay tái đi tái lại.

Eczema cơ địa

Bệnh Eczema cơ địa (Atopic Eczema) thường rất dễ nhận biết khi bùng phát trên da bởi đây là một bệnh thường biểu hiện từ khá sớm ở những trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh.

Eczema cơ địa thường gây ra những tổn thương cho trẻ trên các vùng da rộng, nhất là vùng da mặt, bàn tay, bàn chân, các nếp gấp và một số vị trí khác. Một số trường hợp Eczema cơ địa thường có các dấu hiệu thương tổn đối xứng ở bên còn lại. Tùy theo từng trường hợp mà Eczema cơ địa có thể kéo dài dai dẳng nhiều năm hoặc biến mất khi trẻ bước vào tuổi trưởng thành.

Eczema thể đồng tiền

Đây là một dạng Eczema khá phổ biến, nhất là với trẻ em. Dạng Eczema này khác với các dạng thông thường với đặc điểm là thương tổn có hình ovan hoặc hình tròn nên thường được gọi là Eczema thể đồng tiền.

Bệnh gặp nhiều nhất ở trẻ em, đặc biệt là nhóm tuổi dưới 3 với các biểu hiện chính ở cẳng chân, tay, mu bàn chân, bàn tay. Eczema thể đồng tiền được xem là một dạng đặc biệt của Eczema, thường khỏi khi trẻ lớn lên, ít khi kéo dài thành mãn tính.

dấu hiệu Eczema thể đồng tiền
Dấu hiệu bệnh Eczema thể đồng tiền

Phương pháp điều trị bệnh Eczema

Bệnh Eczema có thể được điều trị bằng nhiều biện pháp, song song với việc điều trị cần áp dụng thêm những cách chăm sóc và bảo vệ làn da để tránh tình trạng Eczema tiến triển xấu.

Có nhiều loại thuốc được chỉ định để sử dụng trong điều trị bệnh Eczema, tùy theo tình trạng tiến triển của bệnh. Một số loại thuốc thường dùng trong điều trị Eczema gồm có:

Nhóm cortiscosteroid điều trị tại chỗ:

Thường có dạng kem hoặc dạng thuốc mỡ dùng để bôi ngoài da tại vị trí bị Eczema. Tác dụng chính của các thuốc này giúp giảm các triệu chứng viêm, ngứa của bệnh nên thường được sử dụng như một loại thuốc điều trị chính.

Tuy nhiên khi sử dụng các loại corticosteroid bôi ngoài da cần có chỉ định cụ thể của bác sĩ để dùng đúng loại, tránh ảnh hưởng xấu cho sức khỏe. Đặc biệt khi dùng cho người có da mẫn cảm, trẻ nhỏ và những trường hợp điều trị dài ngày.

điều trị Eczema bằng corticosteroid
Các loại corticosteroid là thuốc điều trị chính đối với người mắc bệnh Eczema

Nhóm corticosteroid toàn thân:

Đây là nhóm thuốc thường sử dụng phối hợp với những loại thuốc điều trị tại chỗ. Thuốc corticosteroid điều trị toàn thân thường được sử dụng bằng cách tiêm hoặc uống. Các loại corticosteroid toàn thân hầu hết chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, tùy theo chỉ định cụ thể của bác sĩ để tránh những trường hợp kích ứng không mong muốn.

Thuốc kháng sinh

Trong những trường hợp bệnh Eczema chuyển sang nhiễm khuẩn thì điều trị bằng kháng sinh là một trong những giải pháp được nhiều bác sĩ lựa chọn. Tác dụng chính của các thuốc kháng sinh là ngăn ngừa tình trạng nhiễm khuẩn ngoài da.

Thuốc kháng virus, kháng nấm

Những loại thuốc kháng virus, kháng nấm đa số sử dụng cho những trường hợp Eczema kèm theo nấm và virus. Hầu hết những loại thuốc kháng virus và kháng nấm đều là các loại thuốc bôi ngoài da.

Thuốc kháng histamine

Tuy nhóm thuốc kháng histamine không phải là thuốc điều trị chính nhưng rất cần thiết với người bị Eczema. Nhóm thuốc này có tác dụng làm giảm ngứa ngáy, khó chịu tại chỗ trên da của bệnh nhân. Thuốc kháng histamine thường có dạng uống, thường chỉ định cho những trường hợp Eczema do các yếu tố kích ứng gây ra.

Các thuốc dưỡng ẩm

Tương tự như nhóm thuốc kháng histamine, các thuốc dưỡng ẩm cũng không phải là thuốc điều trị chính nhưng có vai trò rất quan trọng đối với các bệnh ngoài da. Tác dụng chính của các thuốc dưỡng ẩm giúp làm giảm tình trạng da khô, bong tróc cũng như giảm ngứa ngáy khó chịu. Đây là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát và tránh làm cho tình trạng Eczema phức tạp hơn.

Có thể thấy Eczema là một trong những trường hợp bệnh ngoài da tuy không nguy hiểm nhưng thường kéo dài dai dẳng, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Tùy theo những trường hợp bệnh Eczema khác nhau mà việc điều trị cũng có những điều chỉnh phù hợp. Hi vọng một số thông tin trên có thể giúp bạn cải thiện sớm tình trạng bệnh lý này. Chúc bạn có nhiều sức khỏe.

Thông tin hữu ích đối với bạn đọc:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *