Những thực phẩm gây dị ứng cần hết sức đề phòng khi dùng

30/08/2013

Những thực phẩm gây dị ứng phổ biến nhất phải kể đến hải sản, tôm, cua, ốc, trứng, sữa,…Ở các quốc gia như Mỹ, Canada, EU, Nhật, Australia và New Zealand có tỷ lệ người dị ứng thức ăn cao nhất trên thế giới. Vì vậy, chính phủ các quốc gia yêu cầu nhà sản xuất ghi rõ những thành phần dễ gây dị ứng này trên bao bì của tất cả các loại thực phẩm để ngăn chặn tình trạng này diễn ra trên diện rộng.

Những thực phẩm gây dị ứng cần hết sức đề phòng khi dùng

Điểm qua một số thực phẩm gây dị ứng, cần phải đề phòng

Theo các nhà nghiên cứu Dinh dưỡng học Canada, có hơn 180 loại thực phẩm gây dị ứng, trong đó có cả những thực phẩm giàu dinh dưỡng. Do đó, cần phải lựa chọn và cân nhắc kĩ càng khi sử dụng thực phẩm để mang lại hiệu quả cao hơn.

1- Sữa động vật:

Dị ứng sữa là một dạng dị ứng đặc biệt và phổ biến nhất ở đối tượng trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ đang trưởng thành. Nguyên nhân chủ yếu là do cơ thể không sản xuất lactase – một enzyme cần thiết để tiêu hóa lượng đường cần thiết trong sữa. Triệu chứng dị ứng sữa thường gặp nhất là buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, thở khò khè, nổi sẩn, ngứa tập trung trên da. Theo thống kê, hiện nay có 4 dạng dị ứng protein trong sữa động vật đó là: Casein, b-lactoglobulin, b-lactalbumin, Immunoglobulins.

Giải pháp khắc phục dị ứng sữa: Có thể sử dụng sữa ấm hoặc sữa chua để cải thiện. Ở những trường hợp nghiêm trọng hơn, nên ngưng sử dụng sữa động vật ngay tức khắc.

2- Các loại thủy hải sản:

Ở một số người có cơ địa nhạy cảm thì khả năng dị ứng với thủy hải sản là rất cao. Phản ứng sinh histamin diễn ra trên da hết sức gay gắt và làm ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Triệu chứng dị ứng phản ứng cục bộ với các biểu hiện ngứa khoang miệng, suy hô hấp, sưng phù thực quản, nổi mề đay.

Ở những người dị ứng hải sản nên sử dụng thử qua mỗi loại từng chút để phát hiện tình trạng dị ứng và khắc phục kịp thời.

3- Trứng

Trứng được xếp vị trí thứ 3 trong danh sách những thực phẩm gây dị ứng phổ biến nhất. Có khoảng 2,5% tỷ lệ bệnh nhân có triệu chứng dị ứng với trứng gà, đối tượng thường gặp đó chính là trẻ nhỏ. Các biểu hiện dị ứng trứng có thể tự khỏi khi trẻ trưởng thành.

Những thực phẩm gây dị ứng cần hết sức đề phòng khi dùng

Nguyên nhân chủ yếu là do sự tương đồng giữa các protein khiến cho histamin bị tác động và gây phản ứng ngược trên da. Các triệu chứng dị ứng trứng thường biểu hiện ngứa ngáy, nổi mẩn, đau bụng, buồn nôn, nghiêm trọng hơn là gây sốc phản vệ.

4- Lúa mì

Nghiên cứu chỉ ra có khoảng 0,4% tỷ lệ bệnh nhân có triệu chứng dị ứng với lúa mì, trong đó trẻ em là đối tượng chủ yếu. Đây được xem là phản ứng đặc biệt của hệ thống miễn dịch với một số protein có trong lúa mì.

Thông thường các biểu hiện ngoài da, buồn nôn, còn tình trạng sốc phản vệ rất hiếm gặp. Tuy nhiên, rất khó để phân biệt nguyên nhân dị ứng với các trường hợp không dung nạp gluten hay hội chứng kém hấp thu gluten (bệnh Celiac) phổ biến.

5- Thực phẩm lên men tự nhiên

Cải chua, cà muối, kiệu chua ngọt là những thực phẩm lên men rất được các gia đình ưa chuộng. Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu tại ĐH Washington, trong thực phẩm muối chua có chứa lượng lớn axit axetic có khả năng chuyển biến và kích thích histamin phản ứng với da. Các axit này tích tụ lượng lớn có thể làm ảnh hưởng đến chức năng gan, thận và kích thích dạ dày bào mòn.

Thường thì các triệu chứng dị ứng thực phẩm lên men thường gây ngứa dữ dội, khó chịu, biến mất nhưng có thể tái phát bất cứ lúc nào. Nhưng cũng có những biểu hiện nghiêm trọng như sốc phản vệ, cảm giác nghẹt thở, chân tay lạnh, toát mồ hôi, tụt huyết áp,…

Những thực phẩm gây dị ứng cần hết sức đề phòng khi dùng

Phần lớn thực phẩm gây dị ứng thường gây sốc phản vệ 1 pha và có biểu hiện ngay từ sau khi ăn. Nhưng có khoảng 6% trường hợp sốc phản vệ 2 pha tức xảy ra chậm hơn sau khi ăn khoảng 4-12 tiếng. Trong đó có hơn 28% người dị ứng thực phẩm không phát hiện kịp thời và dẫn đến tử vong.

Phương pháp điều trị và ngăn ngừa thực phẩm gây dị ứng

Để phát hiện chính xác tình trạng dị ứng thực phẩm, người bệnh sẽ được test bì với thực phẩm bị nghi ngờ gây dị ứng. Ngoài ra cần phải làm xét nghiệm miễn dịch để tìm IgE đặc hiệu RAST, ELISA nhằm phát hiện loại thực phẩm gây dị ứng. Khi phát hiện có triệu chứng dị ứng thức ăn nên sơ cứu đúng cách trước khi đưa bệnh nhân đến bệnh viện.

Ngoài việc tỉ mỉ trong các loại thực phẩm thì các bạn có thể tham khảo thêm một số loại thuốc giúp khống chế tình trạng sốc phản vệ:

Epinephrin

Tác dụng: Điều hòa huyết áp, giảm nguy cơ suy tim, trụy mạch cấp.

Dùng đúng lúc: Tiêm vào bắp tay nhanh trong vòng 1 phút sau khi có phản ứng xảy ra. Nếu dùng không đúng lúc, bệnh có thể chuyển biến sang phản ứng phản vệ 2 pha và làm tăng nguy cơ gây tử vong. Trường hợp này nên đưa bệnh nhân đến bệnh viện và theo dõi chặt chẽ.

Những thực phẩm gây dị ứng cần hết sức đề phòng khi dùng

Kháng histamin

Thuốc kháng histamin có tác dụng loại bỏ nhanh các triệu chứng dị ứng ngoài da. Có thể dùng kháng histamin thế hệ cũ như chlopheniramin, alimerazin, cycloheptadin, meclizin, cyclizin để thay thế. Đối với trẻ em không được dùng prometazin (cấm dùng cho trẻ em 2 tuổi, trẻ trên 2 tuổi chỉ dùng liều thấp nhất có hiệu quả).

Lưu ý: Không được dùng các kháng histamin thế hệ mới terfenadin và astemizol vì hai thuốc này gây hiện tượng xoắn đỉnh và chống chỉ định với trường hợp bệnh nhân bị suy thận.

Thuốc chống co thắt phế quản

Phần lớn người mắc chứng dị ứng thức ăn thường có dấu hiệu phù thanh quản, đặc biệt là đối với bệnh nhân bị hen. Trường hợp người bệnh có biểu hiện khó thở nặng cần cho thở oxygen và theo dõi cẩn thận.

Coticoid hít hay toàn thân

Corticoid được chỉ định dùng trong các trường hợp giảm cơn co thắt phòng phản ứng phản vệ muộn. Corticoid (đặc biệt là corticoid dạng uống) có nơi đưa vào thường quy xử trí dị ứng thức ăn nhưng có nơi không coi là điều bắt buộc.

Để hạn chế tình trạng sử dụng thực phẩm gây dị ứng, cần phải điều tra tỉ mỉ về chế độ dinh dưỡng của bệnh nhân. Thực hiện theo phương pháp loại trừ dần để nhận biết loại thực phẩm gây dị ứng đồng thời không để lại tình trạng thiếu chất do kiêng khem. Biện pháp này cần thực hiện nghiêm túc với sự phối hợp của chuyên gia dị ứng, chuyên gia về dinh dưỡng, và sự hợp tác chặt chẽ của bệnh nhân trong thời gian dài.

Thông tin hữu ích đối với bạn đọc:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *