Cách chữa bệnh viêm da – Hiểu để bảo vệ làn da bạn

23/07/2018

Viêm da là tình trạng viêm trên bề mặt da với biểu hiện sưng đỏ, nổi ban ngứa,,, Bệnh không lấy nhiễm nhưng thường kéo dài dai dẳng, khó chịu.Để điều trị bệnh viêm da cần kết hợp song song giữa việc dùng thuốc (uống, bôi,..) với các biện pháp chăm sóc da, phòng ngừa các tác nhân gây viêm da nhằm đạt hiệu quả điều trị cao hơn.

Tại các nước, bệnh viêm da có tỉ lệ tương đối cao, không loại trừ nước ta. Theo một số thống kê tại các nước phát triển, bệnh có tỉ lệ từ 10 – 30% ở trẻ em và khoảng 5 – 10% ở trẻ vị thành niên, tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau.

cách chữa bệnh viêm da
Để điều trị có hiệu quả cần áp dụng những cách chữa bệnh viêm da phù hợp

I. Tổng quan về bệnh viêm da

1. Bệnh viêm da là gì?

Thuật ngữ viêm da (dermatitis) thường được sử dụng để mô tả tình trạng viêm trên bề mặt da với nhiều dạng nhưng đặc trưng với tình trạng sưng đỏ, ban ngứa. Đây là một trong những bệnh ngoài da không lây nhiễm tuy nhiên có nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân.

Theo đánh giá của các chuyên gia, viêm da là bệnh tương đối phức tạp, ảnh hưởng thường kéo dài dai dẳng. Hiện nay việc nghiên cứu sâu hơn về bệnh viêm da vẫn còn được tiếp tục, đặc biệt là nghiên cứu về nguyên nhân bệnh sinh.

Trong số các bệnh ngoài da, viêm da là bệnh cực kỳ phổ biến, ước tính có 245 triệu người trên thế giới mắc bệnh viêm da ở các dạng khác nhau (số liệu năm 2015). Tuy có thể gặp phải ở bất kỳ ai nhưng theo thống kê, bệnh có xu hướng phát triển nhiều ở phụ nữ hơn so với nam giới.

2. Những dạng bệnh viêm da phổ biến

Viêm da không chỉ có một thể bệnh nhất định mà được chia thành nhiều dạng. Bệnh viêm da có một số loại phổ biến bao gồm:

  • Viêm da tiếp xúc: Đây là dạng viêm da liên quan đến các yếu tố tiếp xúc với da gây ra kích ứng, dị ứng từ đó xuất hiện các vấn đề ngoài da.
  • Viêm da dị ứng, chàm: Đây là một dạng bệnh ngoài da có mức độ phổ biến cao, có thể ảnh hưởng lớn đến cấu trúc da, gây ngứa và khô.
  • Viêm da tiết bã: là dạng viêm da rất phổ biến ở trẻ so sinh và trẻ nhỏ, thường gặp nhất ở các khu vực da vùng đầu, mặt,…

Ngoài những dạng viêm da phổ biến đã kể trên, một số dạng bệnh ngoài da khác có biểu hiện viêm cũng được xếp vào nhóm bệnh ngoài da.

các dạng viêm da
Một số dạng viêm da điển hình thường gặp ở bệnh nhân

3. Nguyên nhân gây bệnh viêm da

Hiện tại, nguyên nhân gây bệnh viêm da vẫn chưa được nghiên cứu một cách rõ ràng. Tuy nhiên nhiều chuyên gia cho rằng bệnh liên quan mật thiết đến yếu tố di truyền, một số yếu tố kích ứng cũng như tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Bên cạnh đó, tùy theo tình trạng sức khỏe của bệnh nhân mà các nguyên nhân gây bệnh viêm da cũng rất khác nhau. Những nguyên nhân viêm da phổ biến nhất gồm có:

  • Viêm da do dị ứng: nguyên nhân thường liên quan đến hệ thống miễn dịch, rối loạn chức năng, các loại vi khuẩn và điều kiện môi trường. Đây là những yếu tố thường phối hợp với nhau gây ra các phản ứng ngoài da.
  • Viêm da do tiếp xúc: nguyên nhân thường liên quan đến các yếu tố trong môi trường, cuộc sống có tiếp xúc trực tiếp đến da, thường do một số kim loại, một số loại cây dễ gây dị ứng, các loại sản phẩm làm sạch da, mỹ phẩm, nước hoa, và một số loại hóa chất khác.
  • Viêm da do tiết bã: đây là một trong những dạng viêm da có liên quan nhiều đến các loại vi nấm cũng như hoạt động bài tiết của da.

4. Những yếu tố có thể làm viêm da nặng hơn

Ngoài những nguyên nhân gây ra các dạng bệnh viêm da, có một số yếu tố trong cuộc sống, sinh hoạt,… cũng góp phần làm cho tình trạng viêm da nặng hơn. Có thể điểm qua một số yếu tố phổ biến gồm có:

  • Yếu tố, tuổi tác: mặc dù viêm da có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên theo nhiều chuyên gia, một số dạng viêm da thường có xu hướng bùng phát ở giai đoạn sơ sinh, trẻ em.
  • Yếu tố cơ địa, di truyền: cơ địa là một trong những yếu tố quyết định khả năng mắc bệnh viêm da ở một người, ngoài ra, yếu tố di truyền cũng có thể khiến cho bệnh viêm da xuất hiện ở những thế hệ sau.
  • Người có tiền sử dị ứng và hen suyễn: theo thống kê, tỉ lệ những người có tiền sử bệnh nhân hoặc gia đình của bệnh chàm, dị ứng, sốt cỏ khô hoặc hen suyễn phát triển thành viêm da dị ứng khá cao.
  • Nghề nghiệp: một số công việc đặc thù có thể làm cho da bạn tiếp xúc với một số kim loại, dung môi, hóa chất và một số yếu tố khác. Đôi khi những yếu tố nghề nghiệp có thể làm tăng nguy cơ gây ra tình trạng viêm da.
  • Các yếu tố sức khỏe, bệnh lý: đôi khi một số yếu tố liên quan đến sức khỏe, tiền sử bệnh có thể dẫn đến tình trạng viêm da, đặc biệt là một số bệnh lý có liên quan đến bệnh Parkinson, bệnh hô hấp, một số bệnh miễn dịch, bệnh về tim, HIV,…

Bên cạnh đó, một số yếu tố khác trong sinh hoạt, cuộc sống, công việc,… cũng có thể dẫn đến tình trạng viêm da. Không chỉ khiến cho tình trạng viêm da trở nên nặng hơn, một số yếu tố trên cũng có thể ảnh hưởng xấu đến tình trạng da. Đồng thời, tình trạng viêm nếu thường xuyên tái phát trở lại bởi các tác nhân có hại sẽ khiến cho bệnh dễ chuyển sang dạng mãn tính.

5. Mức độ nguy hiểm của bệnh viêm da

Thông thường các triệu chứng của bệnh viêm da hiếm khi ảnh hưởng đến sức khỏe, các triệu chứng thường nhẹ và không nghiêm trọng. Tuy nhiên một số trường hợp viêm da có thể trở nên đặc biệt khó chịu hoặc nguy hiểm nếu rơi vào các trường hợp như:

  • Sự xuất hiện các biến chứng trên da.
  • Có các dấu hiệu kéo dài, tái đi tái lại.
  • Vị trí viêm có dấu hiệu lan rộng, nhiễm trùng.

Những dấu hiệu này có thể gây ảnh hưởng xấu đến cấu trúc da, khiến da khó phục hồi lại sau này hoặc để lại những hậu quả xấu như vết thâm, sẹo và các vấn đề khác khó phục hồi.

6. Bị viêm da khi nào cần đến bác sĩ?

Như đã đề cập, viêm da có nhiều mức độ từ nhẹ đến nặng, đối với những trường hợp viêm da nhẹ, bệnh nhân hầu như không cần áp dụng các biện pháp điều trị hoặc chỉ cần áp dụng những phương pháp đơn giản tại nhà là có thể cải thiện viêm da. Tuy nhiên trong một số trường hợp nặng thì tốt nhất bạn nên đến bác sĩ.

Theo khuyến cáo, người mắc bệnh viêm da nên đến bác sĩ nếu như rơi vào một trong bốn trường hợp sau đây:

  • Bệnh nhân có cảm giác khó chịu tăng dần, da có cảm giác đau.
  • Không cải thiện được tình trạng viêm da sau khi đã thử các biện pháp chăm sóc tại nhà.
  • Da có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc nghi ngờ nhiễm trùng.
  • Các triệu chứng trên da ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt, giấc ngủ của bệnh nhân, cần phải được can thiệp để tránh ảnh hưởng nặng hơn.
thăm khám da
Thăm khám khi có các dấu hiệu bất thường trên da giúp bác sĩ đưa ra những cách chữa viêm da phù hợp, giúp tránh tình trạng bệnh chuyển nặng

II. Cách điều trị bệnh viêm da

Đối với các phương pháp điều trị bệnh viêm da, tùy vào dạng viêm da mà các biện pháp điều trị cũng sẽ khác nhau. Các phương pháp điều trị viêm da hiện nay chủ yếu tập trung điều trị triệu chứng theo từng đợt, kết hợp cùng với các biện pháp chăm sóc da cũng như phòng ngừa tái phát bệnh. Hiện nay, việc điều trị viêm da thường theo một số hướng sau:

1. Dùng thuốc bôi tại chỗ trị viêm da

Thuốc bôi tại chỗ là thuốc điều trị chính được sử dụng trong điều trị bệnh viêm da, giúp giảm các đợt kích ứng, viêm sưng và khó chịu trên bề mặt da. Tùy theo tình trạng viêm da mà có thể dùng đa dạng các loại thuốc bôi khác nhau.

Đa phần những trường hợp viêm da thường được chỉ định sử dụng kem hydrocortisone bôi ngoài da. Đây là nhóm thuốc bôi tại chỗ dùng cho những trường hợp viêm da vừa và viêm da nhẹ, chiếm phần lớn trong số những trường hợp mắc viêm da. Tác dụng chính của hydrocortisone giúp làm lành da, giảm viêm và chữa lành các kích thích trên da.

Với những trường hợp viêm da nặng hoặc không đáp ứng được với hydrocortisone thì có thể được điều trị thay thế bằng corticosteroid – một loại thuốc trị viêm da có hoạt lực mạnh hơn. Đây là thuốc điều trị có hoạt tính cao hơn so với hydrocortisone, hầu hết được chỉ định trong các đợt điều trị ngắn ngày.

Một số loại thuốc giúp giảm các triệu chứng khó chịu, ngứa ngáy ngoài da như các thuốc kháng histamine, thuốc kháng dị ứng cũng có thể được chỉ định điều trị cho một số dạng viêm da, đặc biệt là viêm da do có tiếp xúc với các yếu tố kích ứng, dị ứng ngoài da.

Đối với bất kỳ loại thuốc trị viêm da dạng bôi ngoài nào, bạn cũng cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Luôn dùng đúng loại, đúng liều được bác sĩ chỉ định, không tự ý dùng thuốc nếu như chưa có chỉ định và hướng dẫn cụ thể để tránh kích ứng da và tác dụng phụ.

thuốc bôi điều trị viêm da
Điều trị viêm da bằng các loại thuốc bôi giúp cải thiện triệu chứng ngoài da

2. Dùng thuốc kháng sinh chữa viêm da

Ngoài các thuốc điều trị chính, nhóm thuốc kháng sinh cũng thường được chỉ định trong điều trị bệnh viêm da. Đối tượng chính của nhóm thuốc kháng sinh là những trường hợp viêm da có kèm theo nhiễm khuẩn, tụ cầu,…

Tùy theo những trường hợp cụ thể mà có thể tiến hành điều trị bằng nhiều loại kháng sinh khác nhau ở dạng bôi ngoài da và dạng uống, bao gồm:

  • Thuốc kháng sinh trị viêm dạng bôi: Fucidin, neomycin, mupirocin,…
  • Thuốc kháng sinh kháng viêm dạng uống: oxacillin, cloxacillin, cephalexin,…

Tương tự như thuốc điều trị chính, việc điều trị viêm da bằng thuốc kháng sinh cần có chỉ định cụ thể, không được dùng tùy tiện để tránh ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và biến chứng trên da như gây rạn, mỏng, teo da và có thể kéo theo nhiều biến chứng khác cho cấu trúc da.

điều trị viêm da bằng kháng sinh
Nếu bệnh nhân gặp phải tình trạng viêm da kèm theo nhiễm khuẩn thì có thể được chỉ định kháng sinh chữa viêm da

3. Dùng thuốc dưỡng ẩm

Song song với các thuốc điều trị chính, thuốc kháng sinh,… những loại thuốc dưỡng ẩm cũng có vai trò quan trọng trong điều trị, giúp cải thiện tình trạng khô và bong tróc da, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Ngoài ra, thuốc dưỡng ẩm cũng được sử dụng để ngăn ngừa những đợt bùng phát bệnh viêm da.

Tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân như mức độ bệnh, vị trí viêm mà bác sĩ có thể chỉ định các loại chất dưỡng ẩm khác nhau. Một số nhóm thuốc dưỡng ẩm thường được áp dụng có các hoạt chất như:

  • Acid glycyrrhetinic.
  • Vitis vinifera.
  • Telmesteine.
  • Palmitoylethenolamin.

Khi dùng thuốc dưỡng ẩm cần đặc biệt chú ý mức độ hoạt tính của thuốc, liều dùng. Thông thường các thuốc dưỡng ẩm thường được chỉ định sử dụng vài lần trong ngày để giúp duy trì độ ẩm cho da. Với những vị trí da mỏng nếu bị viêm da cần có tư vấn riêng từ bác sĩ khi lựa chọn sử dụng các loại thuốc dưỡng ẩm để không gặp phải các kích ứng da.

dưỡng ẩm khi bị viêm da
Sử dụng các sản phẩm dưỡng ẩm rất cần thiết trong điều trị viêm da

4. Dùng liệu pháp ánh sáng

Liệu pháp ánh sáng thường được sử dụng để cải thiện tình trạng viêm da, nhất là đối với những trường hợp viêm da mãn tính, thường tái đi tái lại, tình trạng bệnh chuyển sang dày da. Trong những trường hợp cần thiết, các bác sĩ có thể chỉ định cho bệnh nhân những hướng điều trị bằng các loại ánh sáng như UVA, UVB.

Tuy nhiên khi áp dụng các liệu pháp ánh sáng cần có chỉ định của bác sĩ để sử dụng liệu pháp phù hợp với da. Không tự ý sử dụng liệu pháp ánh sáng để tránh những trường hợp nhạy cảm quá mức với ánh sáng, gây ra những tác động không tốt cho làn da.

III. Cách chăm sóc và phòng ngừa bệnh viêm da tái phát

Do viêm da là nhóm bệnh lý dễ tái phát và kéo dài dai dẳng nên các biện pháp chăm sóc cũng như phòng ngừa tái phát có vai trò đặc biệt quan trọng. Đây là yếu tố không thể bỏ qua trong điều trị viêm da. Chính vì thế bệnh nhân cần nắm rõ những biện pháp chăm sóc và phòng ngừa viêm da song song với các phương pháp điều trị triệu chứng.

Đối với người bị viêm da ở các dạng khác nhau đều cần ghi nhớ những nguyên tắc chung trong phòng ngừa tái phát, bao gồm:

1. Giữ ẩm da

Khô da là một trong những yếu tố thuận lợi kích hoạt các phản ứng viêm sưng tiến triển nặng hơn. Do đó việc giữ ẩm cho da là rất quan trọng và cần được chú ý thường xuyên. Trong quá trình điều trị viêm da, ngoài việc sử dụng các sản phẩm giữ ẩm, bạn cũng cần đặc biệt chú ý các phương pháp giữ ẩm khác như:

  • Vệ sinh da thường xuyên và đúng cách (chú ý dùng nước mát, tránh nước nóng để da không bị khô, bong tróc và gây ra các phản ứng viêm sưng kéo dài.
  • Giữ ẩm nơi ở, nơi làm việc để hạn chế tối đa tình trạng khô da, có thể áp dụng một số cách như dùng máy tạo độ ẩm, đặt thêm một chậu nước trong phòng.
  • Hạn chế dùng các thiết bị làm mát quá nhiều, đặc biệt là điều hòa vì dễ làm da khô, khi dùng nên chú ý thời gian vừa phải, nhiệt độ phù hợp, vừa đủ.

Có thể nói các biện pháp giữ ẩm da được xem là một trong những yếu tố hàng đầu người bệnh viêm da cần ghi nhớ để tránh những ảnh hưởng có hại cho làn da.

phòng ngừa viêm da
Vệ sinh da thường xuyên giúp cải thiện các vấn đề về da và phòng tránh viêm da tái phát

2. Hạn chế tiếp xúc với yếu tố kích ứng

Với những trường hợp viêm da, đặc biệt là các dạng viêm da tiếp xúc, bạn cần hạn chế tối đa tiếp xúc với các yếu tố dễ gây ra kích ứng, đặc biệt là một số yếu tố như:

  • Các loại trang sức, nhất là trang sức mạ niken, mạ crom,… thường có tỉ lệ dị ứng, kích ứng cao.
  • Các loại chất tẩy rửa, sản phẩm vệ sinh có tính tẩy mạnh cũng không tốt cho cấu trúc da.
  • Hạn chế tiếp xúc với các yếu tố bên ngoài môi trường như nước bẩn, đất bẩn, một số yếu tố khác kém vệ sinh, các loại côn trùng,…
  • Vệ sinh nơi ở thường xuyên để loại bỏ các yếu tố có hại cho da.

Trong trường hợp nếu có tiếp xúc với các loại hóa chất, các chất dễ kích ứng da trong công việc, sinh hoạt cũng như các hoạt động khác thì cần sử dụng các dụng cụ như găng tay, ủng,… để tránh tiếp xúc trực tiếp, giảm nguy cơ kích ứng.

3. Chọn các loại trang phục phù hợp với da

Trang phục cũng có những ảnh hưởng nhất định đối với tình trạng da. Một số loại trang phục có mức độ dị ứng, kích ứng rất cao, đặc biệt là các loại sợi len, dạ, sợi tổng hợp, chứa nhiều thuốc nhuộm, chống nhăn,… Tốt nhất bạn nên hạn chế sử dụng các loại sản phẩm này, thay thế bạn các loại sợi lành tính như sợi bông.

Ngoài ra, bạn cũng cần chú ý chọn các loại quần áo thoải mái, tránh bó sát, tránh nóng, bí hơi, tạo cảm giác thoải mái khi mặc, tránh cọ xát gây ảnh hưởng xấu đến làn da, làm tăng nguy cơ tái phát viêm sưng trên da.

phòng ngừa viêm da
Các loại vải mềm nhẹ, thấm hút tốt, không gây kích ứng da cần được ưu tiên sử dụng cho người bị viêm da

4. Chú ý vấn đề dinh dưỡng

Dinh dưỡng là yếu tố có thể gây ra những ảnh hưởng nhất định cho làn da, đặc biệt là gây ngứa nặng hơn nếu sử dụng các thực phẩm không phù hợp, dễ kích ứng, dị ứng. Bạn nên hạn chế các thực phẩm mà cơ địa của mình có tiền sử dị ứng, tránh các thực phẩm dễ kích ứng da hoặc làm tăng nguy cơ khô da, ngứa da. Đặc biệt nên kiêng các loại thực phẩm có cồn, các loại chất kích thích.

phòng ngừa dị ứng da
Kiêng các loại thức ăn, thức uống dễ gây ngứa ngáy và dị ứng

5. Các biện pháp chăm sóc da

Các biện pháp chăm sóc da có vai trò rất quan trọng trong điều trị bệnh viêm da. Ở người bị viêm da, khi chăm sóc da cần chú ý không để da khô cũng như không để da quá ẩm ướt. Cả hai yếu tố này đều có thể khiến cho tình trạng viêm da tiến triển xấu hơn.

Bên cạnh việc dưỡng ẩm với các sản phẩm phù hợp, áp dụng các biện pháp chăm sóc da đúng cách như đã đề cập ở phần trên, bạn cần chú ý vệ sinh cơ thể, vệ sinh da đều đặn. Vào những thời điểm nóng bức, gió lạnh, cần linh hoạt áp dụng các biện pháp khác nhau để bảo vệ làn da của bạn.

Điều trị viêm da không phải là vấn đề có thể thực hiện trong một thời gian ngắn mà cần kiên trì, áp dụng song song những cách chữa bệnh viêm da phù hợp và các biện pháp chăm sóc, bảo vệ da để đạt được hiệu quả tốt nhất. Bạn cũng đừng quên thăm khám sớm khi có các dấu hiệu ngoài da cũng như tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để theo dõi kết quả điều trị. Chúc bạn sớm lấy lại một làn da đẹp

Một số dạng viêm da bạn nên biết

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *