Á sừng là trạng thái lớp sừng chuyển hóa dở dang, tế bào còn nhân và nguyên sinh, chưa chuyển hóa hết thành sừng. Lớp sừng chuyển hóa dở dang gọi là lớp sừng non, sừng bở, sừng tạp, kém chất lượng. Bệnh không nguy hại đến sức khỏe nhưng lại gây nhiều phiền toái cho sinh hoạt hàng ngày. Được điều trị dứt điểm, bệnh sẽ dần ổn định. Tuy nhiên, nếu không tránh được các yếu tố nguy cơ, bệnh sẽ nhanh chóng tái phát và tình trạng bong tróc da ngày càng nặng nề hơn.

Nguyên nhân bệnh á sừng

Quá trình hình thành bệnh á sừng được các chuyên gia bác sĩ khẳng định yếu tố kích hoạt quá trình gia tăng lớp sừng ngoài da gây bệnh chính là do yếu tố cơ địa di truyền và yếu tố sinh hoạt bên ngoài gây nên. Tìm hiểu chi tiết các tác nhân gây bệnh này để biết cách phòng tránh.
  • Yếu tố di truyền 

Có khoảng gần 50% đối tượng mắc phải bệnh á sừng có liên quan tới yếu tố di truyền cơ địa, tức là gen quy định cấu trúc cơ địa da sẽ truyền lại cho đời con cháu. Thế nên những người bị bệnh á sừng thường có người thân thế hệ trước như ông bà, bố mẹ mắc phải căn bệnh này.

  • Yếu tố gây bệnh từ môi trường 

Ngoài yếu tố di truyền ra thì không thể không kể tới một số tác nhân dễ tác động gây bệnh á sừng nên biết như:

+ Do tiếp xúc hóa chất: Tiếp xúc với các chất gây kích ứng cao như: xà phòng, chất tẩy rửa, hóa chất công nghiệp…. sẽ gây tổn thương da dễ gây nên triệu chứng hình thành lớp sừng gây bệnh á sừng.

+ Do nhiễm khuẩn vết thương hở: da bị trầy xước tổn thương nhưng không được chăm sóc vệ sinh đúng cách gây nhiễm khuẩn dễ làm bùng phát lên các bệnh á sừng, tróc vảy khá nghiêm trọng.

+ Do nguồn nước: Ô nhiễm khuẩn nước có chứa các chất bẩn, độc hại nêu tiếp xúc thường xuyên sẽ làm da tay bong tróc dễ gây bệnh á sừng.

+ Do thiếu chất: Một tác nhân gây bệnh ít ai ngờ tới nữa đó là do thiếu vitamin, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, chất lượng lớp sừng ngoài da, bùng phát căn bệnh này.

+ Do yếu tố thời tiết: Vào mùa đông da thường khô do bị mất nước, thế nên đây cũng là thời điểm rất dễ mắc phải bệnh á sừng.

Biểu hiện bệnh á sừng

Bệnh á sừng là một bệnh viêm da cơ địa dị ứng, là một bệnh ngoài da khá phổ biến, có thể gặp ở nhiều vị trí da khác nhau, nhưng rõ rệt nhất là ở các đầu ngón tay, chân, gót chân. Vùng bàn tay, chân bị á sừng thường khô ráp, tróc da, nứt nẻ ở ria, gót chân và đầu các ngón. Nếu không giữ gìn vệ sinh, người bệnh dễ bị nhiễm khuẩn thứ phát gây sưng tấy.

Vào mùa hè, vùng da bệnh bị ngứa, nổi mụn nước như trong bệnh tổ đỉa, lâu ngày có thể làm các móng xù xì lỗ chỗ. Vào mùa đông, tình trạng nứt nẻ càng nặng, phần da bệnh dễ bị toác ra, rớm máu, nứt sâu ở gốc ngón gọi là đứt cổ gà, đi lại đau đớn.

Các bước chăm sóc điều trị bệnh á sừng

 Phương pháp điều trị hiện nay là dùng các thuốc bôi bạt sừng, tạo sừng như axit salixilic, diprosalic, betnoval. Cần kết hợp với thuốc kháng sinh tác động ngay tại vùng da bệnh hoặc toàn thân nếu bị nhiễm khuẩn phụ, dùng các thuốc chống nấm nếu có nhiễm nấm như mỡ nizoral, dẫn xuất imidazol, griseofulvin. Trường hợp nặng có thể phải dùng corticoid, kháng histamin.

Để bệnh không tiến triển nặng hơn, bệnh nhân cần thực hiện một số điều như sau:

– Tránh bóc vẩy da, chọc nhể các mụn nước, chà sát kỳ cọ quá mạnh bằng đá kỳ, bàn chải… làm xây xước lớp sừng tạo điều kiện cho nhiễm khuẩn, nhiễm nấm trên lớp sừng vốn đã kém sức đề kháng.

– Không nên ngâm rửa tay chân nhiều. Chú ý giữ khô các kẽ. Lớp sừng vốn đã bở nên càng ẩm ướt sẽ càng dễ bị vi khuẩn nấm tấn công. Sau khi rửa chân tay, cần dùng khăn lau khô, nhất là các kẽ tay, kẽ chân. Nếu tiếp xúc với nước nhiều càng tạo thuận lợi để lớp sừng bong vảy. Khi chế biến thức ăn, tránh tiếp xúc với mỡ, gia vị như ớt, muối… bằng cách đeo găng tay. Nếu lớp mỡ bám nhiều vào da càng khiến lớp sừng trở nên thô ráp, bong vảy.

– Không ngâm chân tay với nước muối vì nước muối ưu trương sẽ hút nước trong tế bào ra làm da càng khô và nứt sẽ rộng và sâu hơn.

– Thận trọng khi tiếp xúc với dụng cụ mạ nickel và đồ thuộc da như giầy dép da.

– Hạn chế dùng xà phòng có độ tẩy mỡ cao ở tay chân. Khi tiếp xúc với xà phòng, xăng dầu cần đeo găng bảo vệ. Không dùng găng tay cao su mà dùng găng latex.

– Mùa đông nên đi tất, đi găng tay sớm hơn người khác để bảo vệ lớp sừng ở lòng bàn tay, chân khỏi tác hại của biến đổi thời tiết đột ngột dễ làm nứt nẻ. Không đi tất nilon mà đi tất cotton.

– Tăng cường ăn rau quả tươi để có đủ vitamin cho cơ thể nói chung và lớp sừng nói riêng. Giá đỗ, cà chua, các loại đậu, rau ngót, rau bí, bắp cải, cam bưởi, đu đủ, cà rốt… là nguồn cung cấp vitamin vô cùng quý báu.

– Nếu duy trì được thuốc giữ ẩm thường xuyên thì tổn thương sẽ nhanh hồi phục.

⇒ Tổng kết: Nếu mắc bệnh, bệnh nhân nên đi khám tại chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán bệnh và hướng dẫn cụ thể hơn. Không nên tự ý sử dụng thuốc, chỉ được sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ vì thuốc điều trị bệnh da liễu có nhiều tác dụng phụ, dùng không đúng sẽ lợi bất cập hại. Ngoài ra, bệnh nhân nên chú ý phòng tránh và tăng cường các thức ăn bổ dưỡng cho da.

Hành trình chữa khỏi bệnh vảy nến á sừng của cô sinh viên Đại học

Tôi từng rất tự tin vào làn da...

Bài thuốc chữa bệnh á sừng hiệu quả

Á sừng là một trong số các bệnh...

Bài thuốc chữa bệnh á sừng da đầu hiệu quả của Lương Y Nguyễn Thị Phượng

Da đầu là nơi dễ dàng tích tụ...